Sääʹmǩiõllsaž soti-kääzzkõõzz da materiaal

Säʹmmlain lij vuõiggâdvuõtt vuäǯǯad sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl kääzzkõõzzid jiiʹjjes sääʹmǩiõʹlle. Jõs tuâjjlažkååʹddest ij leäkku sääʹmǩiõlltäiddsaž ooumaž, lij äʹššneeʹǩǩest vuõiggâdvuõtt tuʹlǩǩõʹsse. Måtam sosiaal- da tiõrvâsvuõtthuõl kääzzkõõzzid õhttneei materiaal lie vuäǯǯamnalla neeʹttest sääʹmǩiõʹlle. Sääʹmǩiõllsaž soti-kääzzkõõzzi riâššmõš kooll tän poodd kooʹddid. Sääʹmteʹǧǧ meâtt sääʹmvuuʹd kooʹddid riikkveäʹǩǩvuõđ sääʹmǩiõllsaž soti-kääzzkõõzzi vääras da vuåpp tõn âânnmõõžž.

Sääʹmǩiõllsaž äʹššniiʹǩǩin lij vuõiggâdvuõtt vuäǯǯad kääzzkõõzz jiiʹjjes ǩiõʹlle aanar-, nuõrtt- da tâʹvvsäämas da taarbšeʹmmen vuõiggâdvuõtt tuʹlǩǩõʹsse. Sääʹmteʹǧǧ meâtt säʹmmlai dommvuuʹd kooʹddid riikkveäʹǩǩvuõđ sääʹmǩiõllsaž sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzi puuʹtʼtummša. Aanar- da nuõrttsääʹmǩiõllsaž sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzz lie jäänmõsân Aanar kååʹddest. Tâʹvvsääʹmǩiõl vueʹzzest kääzzkõõzzid lij vueiʹtlvaž vuäǯǯad Lääʹddjânnam sääʹmvuuʹd lââʹssen vuäʹsttemkääzzkõssân Taarrjânnam beäʹlnn Finnmaark tiõrvâsvuõttkõõskõõzzâst. Ääiʹj tääʹzzest åårrai aanar- da nuõrttsääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi vuäǯǯamvuõđ vuäitt teâđstõõllâd Aanar kååʹdd sosiaal- da tiõrvâsvuõtt-tuåimâst. Kooʹddi lââʹssen organisaatioin lij jiiʹjjez rool sääʹmǩiõllsaž soti-kääzzkõõzzi riâššmest.

Aanarsääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzz

Aanaar kieldâ – Aanar kåʹdd:

Aanar kååʹdd aanarsääʹmǩiõllsaž seeidain puuʹtet ouʹdde kååʹdd sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzid aanarsääʹmǩiõʹlle di tuõʹllʼjet liist kååʹdd aanarsääʹmǩiõlltäiddsaž tuâjjlain.

Kela:

Meerjeältõkstroiʹttel dommseeidain käunnʼje materiaal da teâđ Kela kääzzkõõzzin aanarsääʹmǩiõʹlle.

Nuõrttsääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzz

Aanar kåʹdd:

Aanar kååʹdd nuõrttsääʹmǩiõllsaž seeidain puuʹtet ouʹdde kååʹdd sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzid nuõrttsääʹmǩiõʹlle di tuõʹllʼjet liist kååʹdd nuõrttsääʹmǩiõlltäiddsaž tuâjjlain.

Kela:

Meerjeältõkstroiʹttel dommseeidain käunnʼje materiaal da teâđ Kela kääzzkõõzzin nuõrttsäämas.

Tâʹvvsääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzz

Anára gielda – Aanar kåʹdd:

Aanar kååʹdd tâʹvvsääʹmǩiõllsaž seeidain puuʹtet ouʹdde kååʹdd sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzid tâʹvvsääʹmǩiõʹlle di tuõʹllʼjet liist kååʹdd tâʹvvsääʹmǩiõlltäiddsaž tuâjjlain

Eanodaga gielda – Jeänõõǥǥ kåʹdd:

Jeänõõǥǥ kååʹdd sääʹmǩiõllsaž seeid âʹnne seʹst teâđ kååʹdd taʹrjjeem sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzin tâʹvvsääʹmǩiõʹlle.

Soađegili gielda – Suäʹđjel kåʹdd:

Suäʹđjel kååʹdd seeid mušttle kååʹdd taʹrjjeem sääʹmǩiõllsaž sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzin tâʹvvsäämas.

Ohcejoga gielda – Uccjooǥǥ kåʹdd:

Uccjooǥǥ kååʹdd tâʹvvsääʹmǩiõllsaž seeid käunnʼje tääiʹben

Kela:

Meerjeältõkstroiʹttel dommseeidain käunnʼje materiaal da teâđ Kela kääzzkõõzzin tâʹvvsääʹmǩiõʹlle. Lââʹssen seiddõõzzâst lie vuäǯǯamnalla tâʹvvsääʹmǩiõllsaž lomaakk.

SámiSoster

SámiSoster lij väʹlddkååddlaž säʹmmlai sosiaal- da tiõrvâsvuõttsueʹrj organisaatio, kååʹtt reäšš jm. sääʹm- da/leʹbe lääʹddǩiõllsaž verddsažtuärjjõõzz, leeiʹrid, šõddmõõžžid, pueʹrrvââjjampeeiʹvid, joukktuåimmjummuž da sokkpuõlvvõõǥǥi kõskksaž tuåimmjummuž.

Luovatupa lij pukid äävai vueʹllkõõddâz kaaunõõttâmpäiʹǩǩ Jeänõõǥǥ Hettast. Luovatupast vuäitt ouddmiârkkân kaaʹfstõõllâd, seäʹbrjõõttâd, vueʹrdded säätt leʹbe kååʹđđed. Tupast lij ohjjuum tuåimmjummuž še. Luovatupa tuâjjlažkooʹddin vuäitt taarbšeʹmmen saǥstõõllâd. Tuåimmjummšest lie mieʹldd Jeänõõǥǥ sieʹbrrkåʹdd, Jeänõõǥǥ kåʹdd da SámiSoster rõ.

Mokta-tupa lij vueʹllkõõddâz kaaunõõttâmpäiʹǩǩ Vuõccust. Tupast lij vueiʹttemvuõtt poorrmõʹšše, seäʹbrjõõttmõʹšše da ohjjuum tuåimmjummša säämas da lääddas.

Toimintatupa lij vueʹllkõõddâz kaaunõõttâmpäiʹǩǩ Aanar ceerkavsiidâst. Toimintatupast vuäitt kaaʹfstõõllâd, seäʹbrjõõttâd da tupast lij ohjjuum tuåimmjummuž še säämas da lääddas.

Täi põõrti tuåimmjummuš lij vueʹss Birgen ruovttus-haʹŋǩǩõõzz, kååʹtt reäšš määŋgkulttuurlaž  da sosiaalʼlaž seäʹbrjõõttmõõžž oouʹdeei joukktuåimmjummuž da šõddmõõžžid puäʹresoummid.

SámiSosterin tuõʹllʼjam coahkis.com âânn seʹst sääʹmǩiõllsaž materiaal, mâʹte puäʹresoummi kääzzkõõzzid da tiõrvâsvuõʹtte õhttneei materiaal, päärnažpiârrji da vuäpstõk-kääzzkõõzzi materiaal, nuõri kääzzkõõzzid da pueʹrrvââjjma õhttneei materiaal, tiõrvâsvuõttvuäʹpstummuž materiaal di sosiaal- da tiõrvâsvuõttsueʹrj sääʹnnliistid da sannõõzzid.

Materiaalseiddõs käunnai še tâʹvvsäämas, aanarsäämas da nuõrttsäämas

Sääʹmteeʹǧǧ listt jåårǥlõʹttjin da tuulkin

Sääʹmǩiõll-lääʹjj mieʹldd säʹmmlast lij vuõiggâdvuõtt ââʹnned aaʹššid hååideeʹn jieʹnnǩiõlâs. Jõs veʹrǧǧkonttrest ij leäkku nåkam sääʹmǩiõlltäiddsaž ooumaž, kååʹtt vuäitči ǩiõttʼtõõllâd ääʹšš, âlgg veʹrǧǧneeʹǩǩ riâššâd määuʹsteʹmes tuʹlǩǩõõzz, jõs tõt ij jiõčč âânn huõl tuʹlǩǩõõzzâst. Veʹrǧǧneǩ âlgg teâđted še sääʹmǩiõʹlle. Sääʹmteʹǧǧ tuõʹllai liist sääʹmǩiõl freelance jåårǥlõʹttjin da tuulkin.

https://www.samediggi.fi/ohttvuott-tead/jaarglootti-da-tuulk/?lang=nuo