Sämmilâš kielâravviittâh 27.9.2018 tme 18-20 – Sárnup kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuođâs

Sämmilâš kielâravviittâh 27.9.2018 18-20 Sajos, Aanaar – Sárnup kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuođâst: Maaŋgâkielâlii párnáá arâšoddâdem.

Tiervâpuáttim Sämmilii kielâravviittuv kuálmád Facebook-njuolgâvuolgâttâsân 27.9.2018 tme 18-20. Vuolgâttemsaijeen lii Sajos, Aanaar. Livestream Sämmilâš kielâravviittâh-siijđoi peht.

Vuolgâttâsâst mij teivâp kielâtotkeid já sämikielâlii arâšoddâdem já kielâpiervâltooimâ äššitobdeid. Niina Siltala já Pirjo Lotvonen lává mii ehidist anarâš- já nuorttâlâškielâlii kielâpiervâltooimâ äššitobden já pargen. Merja Pieski puáhtá mieldi eenikielâláid uáivildum orjâlâškielâlii arâšoddâdem uáinu.

Laura Arola já Annika Pasanen kommentistev savâstâllâm kielâiäláskittem já kielâtutkâm uáinui peht. Vuolgâttâs ääigi puáhtá vuolgâttiđ äššitobdeid koččâmušâid, moh kyeskih párnáá maaŋgâkielâlii ovdánmân já sämmilii arâšoddâdmân.

Sämmilâš kielâravviittâh

Sämmilâš kielâravviittâh lii uási Peerâpalvâlemmalli Laapin- haavâ (Lape-haahâ) mon ulmen lii nanodiđ meid sämmilij vuáđupalvâlusâid. Lape-haahâ lii uási soti- já eennâmkoddeuđâsmittem. Sämikielah eellih noonâ uđđâsistiäláskittempaje, kuás perruin lii tárbu kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuotâstivriimân. Ääigimildsii stivrim uhkevuálásij ucceeblovokielâi sárnoid lii tääl kuittâg hástulâš finniđ. Sämikielâlij perrui kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuotâravviittâh lii vyeligâs kozzii palvâlemkeččâlem, mon ulmen lii nanodiđ sämikielâlij perrui maaŋgâkielâlâšvuotâtááiđuid.

Kielâravviittâh lii uáivildum puoh perruid, kiäh láá perustum nanodiđ sämikielâ já maaŋgâkielâlâšvuođâ perrust. Puoh vaanhimeh sehe perruujesâneh láá tiervâpuáttim kuullâđ, ete maht jieijâs toimáin já valjiimijguin puáhtá tuárjuđ já nanodiđ perruus kyevtkielâlâšvuođâ. Ucceeblovokielâ siäiluttem já sirdem parnijd (eromâšávt kaavpugpirrâsist) váátá vanhimijn maŋgii eromâš stuorrâ aktiivlâšvuođâ já hiätukocceem. Kielâ sárnoid kalga ruokâsmittiđ kevttiđ ucceeblovokielâ, vâi kielâ sirduuččij parnijd. Tooimâst váldojeh huámášumán kulmâ sämikielâlii juávhu; anarâškielâ, orjâlâškielâ, nuorttâlâškielâ.

Kielâravviittâh ana sistees Facebook-siijđoid, moos noreh ääigitásásii tiäđu kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuođâst. Siijđoi peht puáhtá älkkeht adeliđ macâttâs já tuáivuid ornimnáál kielâravviittâh-vuolgâttâsâi siskáldâssáid. Siijđoin puáhtá meid savâstâllâđ kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuođâst já toos lohtâseijee hástusijn já šiev vuáháduvâin. Priivaat stivrim lii máhđulâš finniđ priivaatviestáin. Juávhu paijeentuállen tuáimih Lape-haavâ hahâpargee Riitta Lehtola, sämitige kielâpiervâlstivrejeijee Annika Pasanen sehe maaŋgâkielâlâšvuotâaktiiv Laura Arola.

Kielâravviittuvvâst uárnejuvvoo kiiđâ já čohčuv 2018 ääigi 5 livevuolgâttâs, main kieđâvušeh kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuođâ sierâ peelijd. Ulmen lii adeliđ vanhimáid keevâtlii  ravvim kyevt- já maaŋgâkielâlâšvuođâ hástusijn, šiev vuáháduvâin, päärni arâšoddâdem valjiimist já škovlâjotemist kyevt- já maaŋgâkielâlâžžân. Livevuolgâttâsâin sárnon láá sämikielâ kielâiäláskittem äššitobdeeh sehe vaanhimeh. Vuossâmuu vuolgâttâsân tun puávtáh uásálistiđ šleđgâlávt päikkisohvá alne. Kiiđâ já čoovčâ puáttee vuolgâttâsäigimudoh fádáiguin almottuvvojeh Kielâravviittuv Facebook-siijđoin.

Auktorisistum jurgâleijee tođhos uárnejuvvoo 10.11.2018

Auktorisistum jurgâleijee tođhos uárnejuvvoo lávurduv 10.11.2018 tme 9.00–17.00. Almottâttâm totkosân álgá 1.8. já nohá 31.8.2018 tme 16.15. Almottâttâđ puáhtá taan liiŋkâ peht 1.8. rääjist (suomâkielân): https://www.oph.fi/koulutus_ja_tutkinnot/auktorisoidut_kaantajat/tutkintoon_osallistuminen

Totkos jurgâlempargoi vuolgâkielah láá päikkieennâmliih kielah (suomâ, ruotâ já anarâš-, nuorttâlâš-, teikâ orjâlâškielâ) já vieres kielah. Jurgâlempargoi čuosâttâhkielah meriduvvojeh 31.8.2018 räi puáttám almottâtmij vuáđuld.

Tođhostilálâšvuođâid puáhtá orniđ Helsigist, Anarist, Joensuust, Oulust, Tamperest já Turust, jis ucemustáá vittâ totkos čođâldittee almottâteh siämmáá päikkikoodán.

Sämitigge avžuut jurgâleijeid čođâldittiđ auktorisistum jurgâleijee totkos! Orjâlâš-, anarâš- já nuorttâlâškielâst láá tuše muáddi auktorisistum jurgâleijee.

Sämitigge almoot meid máhđulâšvuođâst orniđ hárjuttâspeeivi auktorisistum jurgâleijee totkosân ráhtádâttâm várás, jis ulmuuh láá perustum. Auktorisistum jurgâleijee tođhos puáhtá leđe vaigâd čođâldittiđ ráhtádâthánnáá.

Almottâttâm hárjuttâspiäiván já lasetiäđuh kielâtorvočällee Anne Kirste Aikiost: anne-kirste.aikio@samediggi.fi, mob. +358 40 707 5626, tel. 010 839 3124

KOLLEKIELÂ – Tave-eennâmlâš säämi kielâpalhâšume juáhhoo čohčuv 2018

KOLLEKIELÂ – Tave-eennâmlâš säämi kielâpalhâšume juáhhoo káávcád keerdi čohčuv 2018. Palhâšume mieđettuvvoo ovtâskâsulmuid tâi siärváduvváid Taažâst, Ruotâst, Suomâst tâi Ruošâst sämikielâ oovdedmân. Palhâšume jyehimtilálâšvuotâ lii sämmilâšaašijn västideijee ministerij ja sämitigij saavâjođetteijei teivâdem ohtâvuođâst Oslost skammâmáánust.

Palhâšume láá vuáđudâm Taažâ, Suomâ ja Ruotâ sämmilâšaašijn västideijee ministereh oovtâst tai enâmij sämitigij saavâjođetteijeiguin. Palhâšume juohhui vuossâmuu keerdi ive 2004 já tot juáhhoo jyehi nube ive. Palhâšume stuárudâh lii 15 000 eurod.

Kielâpalhâšume ulme

Kielâpalhâšume ulmen lii vaiguttiđ sämikielâ/sämikielâi naanodmân, oovdedmân já siäilutmân Taažâst, Ruotâst, Suomâst já Ruošâst.

Kii puáhtá finniđ palhâšume?
Kielâpalhâšume mieđettuvvoo ovtâskâsulmuid tâi siärváduvváid tegu juávhuh, seervih, já lájádâsah moh láá porgâm eromâš iäljárávt sämikielâ ovdedem, nonnim tâi siäiluttem oovdân. Palhâšume puáhtá mieđettiđ om. kirjálâš, njálmálâš tâi eres pargoin, moh kyeskih vijđáht jieškote-uv toimâsuorgijd. Palhâšume juáhhoo oovtâ tâi kyehti vyeittei.

Almoot jieijâd iävtukkâs!
Ovtâskâs olmooš, juávkku tâi siärvádâh Taažâst, Ruotâst, Suomâst já Ruošâst puáhtá oovdânpyehtiđ jieijâs iävtuttâs ive 2018 palhâšume vyeittest. Iävtuttâs palhâšume vyeittest já enâmustáá kyevti siijđo kukkosâš kirjálâš vuáđustâllâm kalga toimâttiđ majemustáá čohčâmáánu 9. peeivi 2018 čujottâsân:

Gollegiella – bedømningskomiteen
SAMI, Kommunal- og moderniseringsdepartementet,
Postboks 8112 Dep, 0032 Oslo, Norway
Tel: +47 22 24 68 46

e-mail: postmottak@kmd.dep.no

Lase: https://www.samediggi.fi/sammiliih-info/samikiela/tave-eennamlas-samikiela-kielapalhasume/?lang=an

Riehtiministeriö säämi kielâlaavâ 31 § vuáđuld mäksimnáál torjui tievâsmittee uuccâm

Riehtiministeriö lii almottâm uuccâmnáál säämi kielâlaavâ (1086/2003) 31 §:st uáivildum torjuid. Torjui várás lii taan ive kevttimnáál ohtsis 120 000 eurod. Riehtiministeriö lii jo mieđettâm 16.3.2018 nuuhâm uuccâm vuáđuld torjuid 70 000 euro oovdâst. Taan tievâsmittee ucâmist puáhtá mieđettiđ torjuid 50 000 euro oovdâst.

Torjuu puáhtá mieđettiđ sämmilij päikkikuávlu kieldáid, servikuddijd já palgâsáid sehe laavâ 18 §:st uáivildum priivaat uásipeelijd mainâšum laavâ heiviitmist šaddee eromâš lasekoloi luávdimân. Tääl uuccâmnáál torjuuh láá uáivildum 1.1.2018 maŋa šoddâm teikâ šaddee lasekoloi várás. Sämitige kielâtorvočällee Anne Kirste Aikio avžuut uuccâđ torjuu.

– Tääl täst tievâsmittee ucâmist mun avžuuttâm eromâšávt taid kieldâid, servikuudijd, palgâsijd já eres peelijd, moh iä lah vala taan ihán uuccâm torjuu, te uuccâđ.

Torjuin puáhtá luávdiđ säämi kielâlaavâ heiviitmist šaddee koloid.

– Torjuin puáhtá ovdâmerkkân mäksiđ almottâsâin, luámáttuvâin teikâ eres tieđeetmist šoddâm jurgâlemkoloid. Toorjâ lii meid mieđettum eereeb iärásij tulkkumkoloi teikâ kieldâ pargei sämikielâ škovliimist šaddee sajasâškoloi várás.

Rijjâhámásijd ucâmušâid kalga toimâttiđ riehtiministeriön majemustáá 31.8.2018 tme 16:15 šleđgâlávt čujottâsân oikeusministerio@om.fi. Ucâmuš puáhtá toimâttiđ meid postâčujottâsân Oikeusministeriö, Demokratia-, kieli- ja perusoikeusasioiden yksikkö, PL 25, 00023 Valtioneuvosto.

Lasetiäđuh riehtiministeriö torjust

 

Lasetiäđuh:

Kielâtorvočällee Anne Kirste Aikio, 010 839 3124, anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi

Kielâpiervâltooimâ stivrimjuávhu čokkânij já ornijdij

Sämitigge lii povdim čuákán sämmilâš kulttuur- já kielâpiervâltooimâ läjijdeijee kieldâid já seervijd vuossâmuu kielâpiervâltooimâ stivrimjuávhu teivâdmân. Stivrimjuávkku lii tääl ornijdum, já savâstâllâm kielâpiervâltooimâ háástuin, luhostuumijn já äigikyevdilis ovdedemtáárbui pirrâ. Stivrimjuávhu saavâjođetteijen tuáimá Sämitige säämi kielârääđi saavâjođetteijee Neeta Jääskö. Stivrimjuávkku valjij koskâvuođâstis värisaavâjođetteijen Rauni Äärelä-Vihriälä.

– Čuákkimist čonâsijm ohtâsâš uulmán ovdediđ sämmilâš kulttuur- já kielâpiervâltooimâ já lääččiđ sämipárnái kielâiäláskitmán noonâ já torvolii pirrâs, muštâl stivrimjuávhu saavâjođetteijee Neeta Jääskö.

Sämitigge meridij juovlâmáánu 2017 olesčuákkimist stivrimjuávhu vuáđđudmist, já sämmilâš kulttuur- já kielâpiervâltooimâ läjijdeijee kieldah já seervih láá  nomâttâm toos jieijâs ovdâsteijeid. Stivrimjuávhu toimâpaje lii neelji ive, já tot tuáimá Sämitige kielârääđi vyelni rävvejeijee organin. Mieldi láá Sämitigge čuákánpovdejeijen, Ucjuuvâ kieldâ, Aanaar kieldâ já Anarâškielâ servi, Suáđikylá kieldâ, Iänuduv kieldâ, Oulu já Ruávinjaargâ kavpugeh já City-Sámit rs.

Lasetiäđuh:

Má. kielâpiervâlstivrejeijee Annika Pasanen, puh. 010 839 3119, annika.pasanen(at)samediggi.fi