Vuässõõđ Sääʹmǩiõli neäʹttla 25.-31.10.2021

ǨIÕLLNEÄʹTTEL – KIELÂOKKO ­– GIELLAVAHKKU – KIELIVIIKKO

Kuäʹss: 25.–31.10.2021

Koʹst: Ceâlai Lääʹddjânnmest, Ruõccjânnmest da Taarrjânnmest

Ǩeäzz:  Puk vuäiʹtte vuässõõttâd da pueʹtted mieʹldd

Tuâǥǥõs

Eeʹǩǩ 2019 leäi ÕM riikkikõskksaž alggmeerai ǩiõli eeʹǩǩ – International Year of Indigenous Language (iyil2019.org). Teeʹmmeeʹjjest leʹjje määŋg sõddmõõžž, kookk raʹjje alggmeeraiǩiõlid kuâsttjeei pirr maaiʹlm. Sääʹm ǩiõli neäʹttel järjsteš vuõssmõs vuâra eeʹjj 2019.  Eeʹjj 2020 oʹnnstum Sääʹm ǩiõli neäʹttel mâŋŋa Lääʹddjânnam, Ruõccjânnam da Taarrjânnam Sääʹmteeʹǧǧ tuåivvu, što ǩiõllneäʹttel leʹčči juõʹǩǩekksaž šõddmõš.

Sääʹm ǩiõl Lääʹddjânnmest

Säʹmmla lie Euroopp Unioon oʹdinakai alggmeer. Lääʹddjânnmest säʹmmlai ǩiõlʼla da kulttuurla vuõiggâdvuõđi vuâđđan lij vuâđđlääʹǩǩ, koon mieʹldd säʹmmlain lij alggmeeran vuõiggâdvuõtt tuõʹllʼjed da ooudâsviikkâd ǩiõlâz da kulttuurâz. Sääʹm ǩiõl lie Euroopp alggveärlažǩiõl da nuõrttmiârrläʹddlai ǩiõli (mâʹte lääʹddǩiõll da eestiǩiõll) ââldmõs ougglõsruâttǩiõl.  Sääʹm ǩiõlid mainstet Lääʹddjânnmest, Ruõccjânnmest, Taarrjânnmest da Ruõššjânnmest. Lääʹddjânnmest mainstet kolmm sääʹm ǩiõl: tâʹvvsääʹm-, aanarsääʹm- da nuõrttsääʹmǩiõl. Vuâđđlääʹjj mieʹldd säʹmmalin lij dommvuuʹdsteez (Aanar, Jeänõk, Uccjokk da Suäʹđjel kååʹdd tâʹvv-vuʹvdd) ǩiõlâz da kulttuurâz kuõskki jiõččvaaldâšm, mâʹte lääʹjjest lij šiõttum. 

Äjšmâʹttep pukid Lääʹddjânnam vuâđđškooulid ââʹnned teeʹmmpeeiʹvid sääʹm ǩiõlin da sääʹmkulttuurin neäʹttel  43 poodd (25 -31.10.2021).  Tuäivvap, što puk škooul poʹhtte ouʹdde sääʹm ǩiõlid jeeʹresnallšem aktiviteeʹttivuiʹm ǩiõllneäʹttel poodd.

Mij lij sääʹm ǩiõli neäʹttel giellavahkku – ǩiõllneäʹttel – kielâokko?

Sääʹm ǩiõli neäʹttel lij õhttsaž täävtõs vuäǯǯad vuämmšummuž sääʹm ǩiõlid. Sääʹm ǩiõli neäʹttel täävtõssân lij vuäǯǯad kuâstlvõsvuõđ da kollʼjemvuõđ sääʹm ǩiõlid pukin õhttsažkååʹdd vueʹssvuuʹdin. Tuäivvap, što nuʹtt määŋg ko vueiʹtlvaž vuässâʹtte tääʹzz õhttsaž ǩiččlõõttmõʹšše vuäǯǯad kuâstlvõsvuõđ sääʹm ǩiõli neäʹttel poodd sääʹm ǩiõlid jeeʹresnallšem tååimin pääiklaž, vooudlaž da meerlaž tääʹzzest.

Mõõnn diõtt sääʹm ǩiõli neäʹttel lij vääžnai?

Sääʹm ǩiõl lie vääžnai oʹdinakai ǩiõllõõʹnnja, sääʹm meera da lääʹdd õhttsažkådda. Sääʹm ǩiõl jie leäkku vääžnai pâi saakkummšest, leša še oummui identitetta, kulttuuräʹrbba da õhttekolljemvuõʹtte. Ǩiõl kuâsttjeeʹjen raajjmõš juõʹǩǩpeivvsaž jieʹllmest lij vääžnai ǩiõl statuʹsse, õhttekolljemvuõʹtte da seännmõʹšše. Teʹl ko ǩiõll kuâsttai juõǩǩ peeiʹv, tobddâp, što mij ǩiõl lij siânnum, tõʹst lij äʹrvv da tõt kollai õhttsažkådda. Leäʹp tuõđi rääʹmest, ko ǩiõllam kuâsttje õhttsažkååʹddest.

Haaʹleep, što Lääʹdd õhttsažkåʹdd mättjeʹči jäänab da pueʹrben fiʹttjed sääʹm ǩiõlid, sääʹm kulttuur da sääʹm õhttsažkåʹddjieʹllem. Miõlstam lij vääžnai, što päärna peiʹvvpõõrtin da škooulâst tobdstâʹtte sääʹm ǩiõlid. Jõs puk päärna mättjeʹče mueʹdd sääʹmǩiõllsa sääʹn, tõt kaaggči ǩiõl ääʹrv da õõutnalla lââʹzzteči fiʹttjõõzz jeeʹresnallšem ǩiõlid.

Eʹtǩǩõõzz ǩiõllneäʹttel tååimid

  • Ââʹnned sääʹmǩiõllsa vuäʹpstemkõõlbid, odm. ǩeʹrjjpõrtt, poorrâmsââʹjj, nuuʹžniǩ, klass. Vaalmâš vuäʹpstemkõõlb käuʹnnʼje addrõõzzâst Opastekylttejä pohjois-, inarin- ja koltansaameksi sekä suomeksi
  • Raajjâd fraas-sääʹnnǩeeʹrj odm. Šiõǥǥ tueʹlääst, Mäʹhtt mâânn? Sääʹmǩiõllsaž vuâđsannõõzz da fraas käuʹnnʼje Pieni sanakirja ensitapaamiseen, arkipäivään ja juhlaan ǩeerjast.
  • Kuáti.fi lij Sääʹmteeʹǧǧ tuõʹllʼjem sääʹm õuddpeâmm materiaalbaŋkk. Seiddõõzzâst käuʹnnʼje jm. speâl päärnaid.
  • Teâđ säʹmmlain käuʹnnai seiddõõzzâst https://www.oktavuohta.com tâʹvvsäämas, nuõrttsäämas, aanarsäämas da lääddas.
  • Kåččad sääʹm artiistid škoouʹle mäʹttʼtõõttâd laaulid säämas leʹbe juõiggâd.
  • Raukkâd kõʹllʼjed oummid, ǩeäk lie čieʹpp mainsted sääʹm äʹrbbmainnsid.
  • Lookkâd teeʹkstid säämas da ǩiõttʼtõõllâd teeʹkst maaʹlʼjeeʹl da pirsteeʹl.
  • Noorrâd âʹlddpirrõõzz sääʹmǩiõllsaž päiʹǩǩnõõmid, koi vuâđald ǩeeʹrjtet. Vueiʹttveʹted ââʹnned veäʹǩǩen informaantid/äʹšštobddjid še.
  • Ââʹnned ǩeeʹrjvaajtõõzz jeeʹres škooulivuiʹm ǩiõllneäʹttel diõtt, vaajteʹǩed teâđaid da jurddjid.
  • Mättʼtõõttâd tuejjeed (sääʹmǩiõtt-tuâj), čueʹldeeʹl odm. lokkčooudǩeâlǥal.
  • Mättʼtõõttâd tuâjai pääiʹǩ jeeʹres aaʹšši da äʹššvuuʹdi fiʹttõõzzid, mâʹte puäʒʒhåiddu kuõskki sannõõzz, kååvas, vuejjamjeäʹrǧǧ, čiõkkrest jååttmõš, kueʹllšeellmõš
  • Kåččad puärrsab jieʹnnǩiõllsaž informaantid/äʹšštobddjid škooulid, ǩeäivuiʹm škooulneeʹǩǩ vueiʹtte mainsted säämas.

Tuäivvap, što haaʹleped vuässõõttâd tääʹzz hervvai haʹŋǩǩõʹsse. Õõutâst vueiʹttep raajjâd ǩiõl kuâsttjeeʹjen da lââzzted sääʹm ǩiõli tobddmõõžž ǩiõllneäʹttel poodd kålggmannust 2021.

Lââʹssteâđ:

Mä. sääʹm ǩiõllaaʹššipiisar Marko Marjomaa, teʹl. 050 438 2484 / 010 839 3183 marko.marjomaa(at)samediggi.fi

Ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio, teʹl. 010 839 3124 / 040 707 5626 anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi

Leʹbe kõʹlle Ǩiõllneäʹttel dommseeidain www.giellavahkku.org (Seiddõs ääʹveeš neäʹttel 37 poodd, 13.9.-19.9.2021)

Tiõrvʼvuõđin – Tiervuođâiguin – Dearvvuođaiguin – Terveisin

Tuomas Aslak Juuso

Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei

Sääʹmteʹǧǧ juätkk mieʹrräiggsaž tâʹvvsääʹm jåårǥlõʹtti tuâj ooccâmääiʹj 31.8.2021 räjja

Jåårǥlõʹtti tuâjjan lij håiddad tâʹvvsääʹm jåårǥlâʹttem- da terminologiatuâjaid ǩiõllkonttrest. Jåårǥlõʹtti ââʹntemkaiʹbbjõssân lij tuõjju šiõttlõs õllškooultuʹtǩǩõs leʹbe jeeʹres škooultõs di lääʹjjest auktorisõsttum jåårǥlõʹttjin (1231/2007) jurddum vuõiggâdvuõtt toiʹmmjed auktorisõsttum jåårǥlõʹttjen lääʹddǩiõlâst tâʹvvsääʹm ǩiõʹlle leʹbe nuuʹbbi õõri. Tuâjj älgg 6.9.2021 leʹbe suåppmõõžž mieʹldd da juätkkai 31.7.2022 räjja da vueiʹtlvânji mâŋŋa tõn. Tuâjast ââʹnet kuuđ määnpââʹj ǩiččlõddâmääiʹj. Jåårǥlõʹtti Päʹlǩǩ meäʹrtââvv Sääʹmteeʹǧǧ päʹlǩǩriâšldõõǥǥ väʹǯǯlõsvuõtt-tääʹzz IV/IV leʹbe V/II meâldlânji (vuâđđpäʹlǩǩ 2597,07-2247,67 euʹrred/mp). Vuâđđpääʹlǩ õõl määuʹset 24 % sääʹmvuuʹd lââʹzz da lõõʹzzid tuõjju haʹrjjnummuž mieʹldd.

Ooccmõõžž meâlddõõzzeezvuiʹm âlgg tooiʹmted Sääʹmteeʹǧǧ piisarkådda  31.8.2021 mõõneeʹst addrõʹsse.https://www.sympahr.net/public/pq.aspx?b450ac2a
fi-FI

Lââʹssteâđaid tuâj pirr oudd Sääʹmteeʹǧǧ kiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio +358 40 707 5626 Sääʹmteeʹǧǧ toiʹmmjummša vuäitt tobdstõõttâd neʹttaddrõõzzâst www.samediggi.fi.

Kädet kannettavan tietokoneen näppäimistöllä.

Sääʹmteʹǧǧ reäšš infopoodd auktorisõsttum jåårǥlõʹtti tuʹtǩǩõõzzâst 29.6.2021

Sääʹmteʹǧǧ reäšš infopoodd auktorisõsttum jåårǥlõʹtti tuʹtǩǩõõzzâst 29.6.2021 čiâss 14.00-14.45 ougglõsõhttvuõđin. Pooddâst mõõnât čõõđ mii tuʹtǩǩõs lij da mäʹhtt tõõzz vuäitt valmštõõttâd. Jiõčč tuʹtǩǩõʹsse iʹlmmtõõttmõš lij påʹrǧǧmannust. Infopooddâst tuʹtǩǩõõzz pirr maainast ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio. Infopodd lij jurddum pukid ǩeäi miõl tuʹtǩǩõs ǩeäss. 

Mättʼtõshalltõõzz vaaldšmem auktorisõsttum jåårǥlõʹtti tuʹtǩǩõõzz riâššât puõʹtti vuâra skamm-mannust 2021. Auktorisõsttum jåårǥlõʹtti tuʹtǩǩõõzz vuäitt tuejjeed pukin Lääʹddjânnmest mainstum sääʹmǩiõʹlle da tõt lij veerǥlaž tuõđštõs jåårǥlõʹtti ämmat-tääidast. Tuʹtǩǩõõzz siiskõõzzâst vuäitt lookkâd tääʹrǩben mättʼtõshalltõõzz seeidain: https://www.oph.fi/koulutus_ja_tutkinnot/auktorisoidut_kaantajat

Auktorisõsttum jåårǥlõʹtti tuʹtǩǩõs lij še ââʹntemkaiʹbbjõsân Sääʹmteeʹǧǧ jåårǥlõʹtti vergga Sääʹmteeʹǧǧest uvddum asetõõzz meâldlânji.

Sääʹmteʹǧǧ reäšš mâʹŋŋlest čâhčča jeeʹrab valmštõõttâmpoodd tuʹtǩǩõʹsse.

Pukid äävai infopoodd riâššât ougglõsõhttvuõđin Microsoft Teams pääiʹǩ addrõõzzâst: https://urly.fi/25YW

Lââʹssteâđaid oudd ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio:

anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi
Mob. +358 40 707 5626
Teʹl. 010 839 3124

Sääʹmteʹǧǧ õlmstâtt tiõddum versio digitaalʼlaž lääʹdd-sääʹm-sääʹnnǩeeʹrjest

Sääʹmteʹǧǧ da Giellagas-institutt õlmstâʹtte tiõddum lääʹdd-sääʹm-sääʹnnǩeeʹrj piâtnâc 5.3.2021 čiâss 13.00. Sääʹnnǩeʹrjj lij tiõddum versio Giellagas-Instituutt ääiʹjben õlmstõttum digitaalʼlaž lääʹdd-sääʹm-sääʹnnǩeeʹrjest. Pukid äävai  õlmstâʹttempoodd riâššât ougglõsõhttvuõđin Microsoft Teams pääiʹǩ addrõõzzâst https://urly.fi/1X2m

Pueʹtted tiõrvân seuʹrrjed õlmstâʹttempoodd!

Ååʹn õlmstâʹttemnalla åårrai tiõddum lääʹdd-sääʹm-sääʹnnǩeeʹrjest lie pâʹjjel 20 000 lääʹddǩiõllsaž ooccâmsääʹnned. Tiõddum sääʹnnǩeeʹrj vuâđđan lij vuõss-sââʹjest Satu da Jouni Moshnikoff alggveârlaž sääʹnnlistt, leša mieʹldd lie valddum mâʹŋŋlest lââʹzztum sannõõzz, ǥu tõk lie ǩiõččum põõššjen da jeäʹrben taarbliʹžžen.

Nuõrttsääʹm sääʹnnǩiiʹrji tååimtemtuâjj lij tuejjuum vueiʹvv-vueʹzzest mättʼtõs- da kulttuurministeria Giellagas-Instituʹtte miõttâm spesiaalteäggtõõzzin. Tååimtemtuâjj lij tuejjuum Oulu universiteeʹtt Giellagas-instituutt, Sääʹmteeʹǧǧ da Heʹlssen universiteeʹtt õhttsažtuâjjan.

Tååimtemkååʹddest leʹjje Eino Koponen, Miika Lehtinen, Merja Fofonoff da Raija Lehtola.

Giellagas-instituutt nuõrttsääʹm universiteʹttuʹčtel Miika Lehtinen lij tuejjääm tiõddum sääʹnnǩeeʹrj tååimtemtuâj Trooms universiteeʹtt sääʹm ǩiõllteknologia kõõskõõzz, Giellatekno, vuâđ õõl påʹrǧǧmannust 2020 õlmstõttum digitaalʼlaž lääʹdd-sääʹm-sääʹnnǩeeʹrj vuâđald.

Sääʹmteeʹǧǧ sääʹmǩiõl koontâr ij âânnam huõl tiõddum sääʹnnǩeeʹrj õlmstâttmõõžžâst.

Tiõddum sääʹnnǩeeʹrj vuäitt tiʹllʼjed Sääʹmteeʹǧǧ mättmateriaal neʹttkaaupâst https://www.samediggi.fi/tuote/laadd-saam-saannkerjj/?lang=nuo

Digitaalʼlaž lääʹdd-sääʹm-sääʹnnǩeʹrjj käunnai addrõõzzâst https://saan.oahpa.no/fin/sms/

Lââʹssteâđ:

Sääʹmteʹǧǧ: Marko Marjomaa (+358 10 839 3183) marko.marjomaa(at)samediggi.fi 

Giellagas-institutt: Miika Lehtinen (+358 50 5692300) miika.lehtinen(at)oulu.fi 

Sääʹmteʹǧǧ õlmstâtt vuäʹppesǩeeʹrj piârrjid sääʹmǩiõl ââʹnnmest

Sääʹmteʹǧǧ õlmstâtt ǩeeʹrj ”Lij-a ǩiõll dååma? Sääʹmǩiõl serddmõš päärnže”. Ǩeʹrjj lij rajjum sääʹmǩiõllsaž piârrji vääras, leša tõt lij äuʹǩǩen õuddmiârkkân še sosiaal- da tiõrvâsvuõttkääzzkõõzzi pääiʹǩ sääʹmpiârrjivuiʹm kaaunõõtti ämmatniiʹǩǩid. Ǩeeʹrjest ǩiõttʼtõõlât sääʹmǩiõl âânnmõõžž piârrjest siõme rääʹjest nuõrrpoʹdde.  

Vuäʹppesǩeeʹrj õlmstââʹttet, ko teâtt sääʹmǩiõli seʹrddmest puõlvvõõǥǥâst nobba jeeʹresnallšem piârvuõʹjjin da jieʹllemtuejjeeʹji seʹst lij taʹrjjeemnalla miâlggâd ooccanj da tõt sätt leeʹd vaiggâd čiõʹlǧǧeed. Lääʹddjânnmest hiâlpâld vuäǯǯamnalla åårrai kuõiʹtǩiõllsažvuõtt-teâtt beäʹlstes kovvad tääuʹjmõssan samai nuuʹbbnallšem ǩiõllvuõʹjjid ko tõid, koin säʹmmla jeäʹlle. Puärraz jie pâi kaaun jiijjâs aarǥâst taarbšum tuärj sääʹmǩiõl serddmõõžž, päärna ǩiõllouddnummuž da ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđi pueʹrmõssân.  Sääʹmteeʹǧǧ I väärrsaaǥǥjååʹđteei Anni Koivisto tuäivv, što vuâʹppesǩeʹrjj tooŋŋ teâttvääʹn:

– Tuäivvap, što ǩeʹrjj beäʹlstes tooŋŋ täid tobdstum vaaʹnid da älšmâtt jeeʹresnallšem ǩiõllvuõʹjjin åårrai piârrjid toiʹmmjed pueʹrmõõzz mieʹldd. Âânam tääʹrǩes äʹššen, što tuâj ǩiõl õuʹdde tuejjeet määŋg jeeʹres tääʹzzest juʹn piârrji aarǥâst õhttsažkååʹdd ǩiõlltobdlma, što ođđ ǩiõllmainsteeʹji puõlvvõk vuäitt šõddâd kuärǥast jiijjâs ǩiõlâst da kulttuurâst.

Lääʹddjânnam peäʹlnn lij ääiʹjben õlmstõõvvâm õhtt ǩeerjaž seämma äʹššvuuʹd pirr, Stukes eeʹjj 1993 õlmstâʹttem da Aino Snellman da Kerttu Vuolab ǩeeʹrjtem Puhu omaa kieltäsi lapsellesi – Hála mánnásat iežat eatnigiela. Ååʹn õlmstâʹttma pueʹtti vuäʹppesǩeʹrjj lij Lääʹddjânnmest mainstum sääʹmǩiõlid da lääʹddǩiõʹlle.

Õõlmtõõzz lij vueiʹtlvâsttam mättʼtõs- da kulttuurministeria tuärjj, koonn Sääʹmteʹǧǧ vuäǯǯai vueʹssen veiddsab haʹŋǩǩõõzzâst ÕM meeraikõskksaž alggmeerai teemaeeʹjj 2019 cisttân. Teʹksttvueʹzzid lij noorrâm ǩiõlltuʹtǩǩeei FT Annika Pasanen. Ǩeerjast lie mieʹldd kolmm sääʹmpiârri jueʹǩǩmen jurddjeez sääʹmǩiõl päärnaid mainstem pirr jeeʹresnallšem vuõʹjjin. Vuäʹppesǩeʹrjj lij lookkâmnalla neʹttversion Sääʹmteeʹǧǧ neʹttseeidain:

Leago giella ruovttus? Opaskirja pohjoissaameksi.
Lii-uv kielâ pääihist? Opaskirja inarinsaameksi.
Llij-a ǩiõll dååma? Opaskirja koltansaameksi.
Onko kieli kotona? Opaskirja suomeksi.

Vuäppaz jueʹjjet še säʹmmlai dommvuuʹd kooʹddi vuäpstõktooiʹm pääiʹǩ piârrjid.

Lââʹssteâđ:

Sääʹmteeʹǧǧ I väärrsaaǥǥjååʹđteei Anni Koivisto, teʹl. +358 40 415 5969, anni.koivisto(at)samediggi.fi

Sääʹm ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio, teʹl. +358 40 707 5626, anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi

Vuõiggâdvuõttministeria juâkk veäʹǩǩvuõđ sääʹm ǩiõll-lääʹjj tieuʹddem vääras

Vuõiggâdvuõttministeria iʹlmmat ooccâmnalla sääʹm ǩiõll-lääʹjj (1086/2003) 31 §:st jurddum veäʹǩǩtieʹǧǧ. Veäʹǩǩtieʹǧǧi vääras liâ tän eeʹjj ââʹnnemnalla õhttseʹžže 150 000 euʹrred. Veäʹǩǩtieʹǧǧid vueiʹtet miõttâd saaʹmi dommvuuʹd kooʹddid, sieʹbrrkooʹddid da paalǥâskooʹddid di lääʹjj 18 §:st jurddum privattniiʹǩǩid peäggtum lääʹjj suåvldummšest šoddi takai jeäʹrbi lââʹsskuuli käʹttem diõtt. Ååʹn ooccâmvuâllsa veäʹǩǩvuõđ liâ miârktum 1.1.2021 mâŋŋa šõddi lââʹsskuulid.

Ooccâmäiʹǧǧ älgg 1.2.2021 da põõtt 26.2.2021.

Riikkveäʹǩǩvuõđi täävtõssân lij tuärjjeed sääʹmǩiõll-lääʹjj teâuddjummuž kääʹtteeʹl lääʹjj suåvvtummšest šõddi takai jeäʹrab lââʹsskuulid. Veäʹǩǩvuõđ vueiʹtet miõttâd odm. puõʹtti obbvuõđid: jåårǥlõs-da tuʹlǩǩeemkuul (ml. čõõđtemtåimmjummuž), teâđtummša, škooultõõzz da ǩiõllmäättai äiggsa sâjjsažkuul, di sääʹmǩiõll-lääʹjj suåvvtummuž ooudâsviikkmõʹšše õhttneei kuul.

Lââʹssteâđ vuõiggâdvuõttministeria veäʹǩǩtõõz pirr:

Saamen kielilain mukaiset avustukset – Oikeusministeriö (oikeusministerio.fi)

Lââʹssteâđaid ouʹdde:

Ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio, 010 839 3124, anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi

Sääʹmteʹǧǧ iʹlmmat ooccâmnalla mieʹrräiggsaž ǩiõllpieʹssohjjeei tuâj

Sääʹmteʹǧǧ iʹlmmat ooccâmnalla mieʹrräiggsaž ǩiõllpieʹssohjjeei tuâj. Tuâjj älgg 11.1.2021 leʹbe suåppmõõžž mieʹldd da peštt 31.12.2021 räjja, da vuäitt juätkkjed kuuʹǩǩben ååreeʹl ǩidd jeäʹrab teäggtõõzz vuäǯǯmest. Ǩiõllpieʹssohjjeei tuâjaid kooll jm. säʹmmlai ǩiõllpieʹsstuåim ohjjummuš, koordinâsttmõš da õõudâsviikkmõš di ǩiõllpieʹzzi riikkveäʹǩǩvuõđ vaaldšma õhttneei tuâj.

Šiõttõsvuâđlaž ââʹntemõõlǥtõssân lij veeʹrj õõlǥtem škoouʹlʼjummuš da sääʹmǩiõl täidd (asetõs 1727/95). Tuâj šiõǥǥ håiddmõš õõlǥat obbväʹlddsaž pedagooglaž vuäinlmõõžž säʹmmlaž ouddpeâmmast, ǩiõl jeälltem-mõõntõõllmi tobddmõõžž,   härjjnummuž sääʹmkulttuuʹre di riikkveäʹǩǩvuõđi vaaldšma õhttneei tuâjaid. Tuõjju vaʹlljuum oummust tuäivat päärnaikaardâsuʹčteeʹl ââʹntemvuõđ. Päʹlǩǩõs meäʹrtââvv sääʹmteeʹǧǧ päʹlǩǩriâšldõõǥǥ väʹǯǯelvuõtt-tääʹzz IV/II-III mieʹldd (vuâđđpäʹlǩǩ 2625,08 – 2 565,88). Vuâđđpääʹlǩ lââʹssen määuʹset 24 % sääʹmvuuʹd lââʹzz da tuâjjǩiõččlâsttmõõžž mieʹldd meäʹrtõõvvi ǩiõččlâʹsttemlõõʹzzid. Tuâjast jääʹǩǩtet kueiʹt määnpââʹj ǩiččlõddâmääiʹj.

Ooccmõõžžid mieʹlddõõzzeezvuiʹm âlgg tuåimted sääʹmteeʹǧǧ piisarkådda 7.1.2021 mõõneeʹst addrõõzzin: https://www.sympahr.net/public/pq.aspx?7c206795

Lââʹssteâđaid tuâjast oudd ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio teʹl. 010 839 3124. Sääʹmteeʹǧǧ tuåimmjummša vuäitt tobdstõõttâd neʹttaddrõõzzâst www.samediggi.fi

Aanrest 15.12.2020 Sääʹmteʹǧǧ

Sääʹmteeʹǧǧ da sääʹmaaʹššin vaʹstteei ministeeʹri såbbrest äʹššen sääʹmsuåppmõš da Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi teäggtõs

Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei da sääʹmaaʹššin vaʹstteei ministeeʹr Lääʹddjânnmest, Ruõccjânnmest da Taarrjânnmest kaaunõʹtte ougglõsõhttvuõđin skamm-mannu 18. peeiʹv 2020. Seämma poodd juõʹǩǩeš Gollegiella – Tâʹvvjânnmallaš sääʹm ǩiõllciist.

– Tuäivam, što täi saǥstõõllmõõžži vuâđald vuäǯǯap muttsid äigga da piâssâp juäʹtǩǩed saǥstõõllmõõžž tâʹvvjânnmallaš sääʹmsuåppmõõžž oouʹdeem pirr. Kaaggim še õuʹdde Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi miârktõõzz sääʹmõhttsažkådda da tuäivam tuõđi, što riikk väʹldde lokku  Sääʹmteeʹǧǧ tuõivvjid põõšši da riʹjttjeei teäggtõõzz staanmõõžžâst Ǩiõllkaʹlddi tooiʹm ainsmâʹttem õuʹdde, ceälkk Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei Tuomas Aslak Juuso.

Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei da sääʹmaaʹššin vaʹstteei ministeeʹr saǥstõʹlle kaaunõõttmõõžžâst jeeʹrab mieʹldd tâʹvvjânnmallaš sääʹmsuåppmõõžž ǩiõttʼtõõllâm pirr, põõšši Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi (Sámi Giellagáldu) vuâđđeem pirr di koronapandemia vaaiktõõzzin sääʹmoummid. Kaaunõõttmõõžžâst pueʹtte õuʹdde veâl kõõski ooudummuš meerjoouki kõõsk da vâjjõsretoriikkk vuâsttlâsttmõš, di sääʹmǩiõli ââʹnnemvuäittmõõžž  pueʹrummuš digitaalʼlaž pirrõõzzin. Looppâst saǥstõʹlleš veâl jieʹllemviõkksaž sääʹmõhttsažkååʹdd vuâđđaaʹššin.

Gollegiella-ǩiõllciist vuåǯǯu  Ellen Pautamo da Joonar Thomasson

Eeʹjj 2020 Gollegiella-ciist vuåǯǯu sääʹmǩiõl da kulttuur lehtor Ergon Máreha Ánne Elle-Máret, Ellen Pautamo tâʹvvsääʹmǩiõl uʹčteeʹlen da ǩiõlläʹšštobddi Jonar Thomasson tuâjstes saujjsääʹmǩiõl pueʹrren. Ciist uuʹdi vuõiggâdvuõttminister Anna-Maja Henriksson

Gollegiella-ciist miõđât privatt ooumže leʹbe õõutstõʹsse Taarrjânnmest, Ruõccjânnmest, Lääʹddjânnmest leʹbe Ruõššjânnmest sääʹmǩiõli oouʹdeem diõtt. Cistt lij 15 000 eeuʹr šoora. Taʹnni paʹlǩǩuum lie kuõʹhtt, tõn diõtt ciist jueʹjjet Pautamo da Thomasson kõõsk.

– Tuõđi fiin , što vueiʹttep nääiʹt muʹštted näkam oummid, kook juõʹǩǩ peeiʹv reâugga sääʹmǩiõli vueʹjj pueʹreem ouʹdde, tuâtt sääʹm ǩiõllsuåvtõõzz da ärvvtõõllâmkomitea saaǥǥjååʹđteei Tauno Ljetoff.

 

https://youtu.be/_xN_ZYyavz0 Nordiskt samiskt språkpris Gollegiella 2020 (utan översättning)

https://youtu.be/9fHGrEvmi_4 Pohjoismainen saamen kielen palkinto Gollegiella 2020 (suomi)

https://youtu.be/Kruls6kLHzI Nordiskt samiskt språkpris Gollegiella 2020 (svenska)

https://youtu.be/umfWrb4WmuA Davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi Gollegiella 2020 (davvisámegillii)

Lââʹssteâđ Gollegiella-ciist pirr

 

Lââʹssteâđ:

Saaǥǥjååʹđteei Tuomas Aslak Juuso teʹl. 040 687 3394 / 010 839 3101, tuomas.juuso(at)samediggi.fi

Sääʹm ǩiõllsuåvtõõzz da ärvvtõõllâmkomitea saaǥǥjååʹđteei Tauno Ljetoff, teʹl. 040 5893249, tauno.ljetoff(at)gmail.com

Saaǥǥjååʹđteei veäʹǩǩteei Laura Olsén-Ljetoff teʹl. 010 839 3190 / 040 617 5113, laura.olsen-ljetoff(at)samediggi.fi

Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi halltõõzz saaǥǥjååʹđteei vaʹlljuum

Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi halltõs lij ååʹn nõõmtum, da halltõs lij vaʹlljääm saaǥǥjååʹđteei da väärrsaaǥǥjååʹđteeʹjid.

Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi lij Lääʹdd, Taarr da Ruõcc Sääʹmtiiʹǧǧi õhttsažtâʹvvjânnmallaš äʹšštobddiorgaan sääʹm ǩiõllaaʹššin. Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi mieʹrren lij sääʹm ǩeʹrjjǩiõli da mainstemǩiõli šõddeem kulttuuräʹrbbvuõđ seeiltummuš, vaalšummuš da oouʹdummuš. Vaaldšmallânji Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi toiʹmmai Taarr Sääʹmteeʹǧǧ õhttvuõđâst.

Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi jååʹđat halltõs, koʹst koolm  Sääʹmteeʹǧǧest lij õõutverddsaž eeʹttkâsttmõš.

Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi halltõs:          

Ole Henrik Magga, väärrneǩ: Raimo Valle

Tauno Ljetoff, väärrneǩ: Neeta Jääskö

Sig-Britt Persson, väärrneǩ: Karin Rensberg Ripa

Mikael Svonni, väärrneǩ: Per-Eric Kuoljok

Magreta Sara, väärrneǩ: Klemetti Näkkäläjärvi

Ann-Mari Thomassen, väärrneǩ: Maja-Lisa Kappfjell

Halltõõzz saaǥǥjååʹđteei: Ole Henrik Magga

Väärrsaaǥǥjååʹđteei: Tauno Ljetoff da Sig-Britt Persson

 

Sääʹm Ǩiõllkaʹlddi halltõs lij vaʹlljuum neellj eeǥǥas, 2020-2023. Halltõõzz saaǥǥjååʹđteei da väärrsaaǥǥjååʹđteeʹji toiʹmmpââʹjj lij bieʹll nuuʹbb eeʹǩǩed, koon mâŋŋa vaʹlljeet ođđ saaǥǥjååʹđteei da väärrsaaǥǥjååʹđteeʹjid.

Lââʹssteâđaid ouʹdde:

Sääʹmteʹǧǧ Lääʹddjânnmest, Pia Ruotsala-Kangasniemi, +358 40 726 2688

Sääʹmteʹǧǧ Taarrjânnmest, Inger Marit Eira Åhrén, +47 971 29 744

Sääʹmteʹǧǧ Ruõccjânnmest, Anita Kitok, +46(0)73-049 41 04

Säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđ -seiddõõzz õlmstââʹttet veʹrǧǧniiʹǩǩi tuâj tuärjjan

Sääʹmteʹǧǧ õlmstâtt sääʹmǩiõli neäʹttlest teâđtemseiddõõzz, koozz lie norrum vuäppõõzz veʹrǧǧniiʹǩǩid sääʹm ǩiõll-lääʹjj suåvldem pirr. Seiddõõzz õlmstâʹttempodd lij piâtnâc 23.10.2020 čiâss 10.00-11.00. Õlmstâʹttempooddâst Sääʹmteeʹǧǧ ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio čuäʹjtââll seiddõõzz siiskõõzz da ââʹnnemvueiʹttemvuõđid. Sääʹmteʹǧǧ haaʹlad kåččad jeeʹres veʹrǧǧniiʹǩǩid tobdstõõttâd seiddõʹsse.

– Ânnʼjõž teâđai mieʹldd säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđ teâuddje hueʹneld. Vueʹssen täʹst lie jeäʹrab mieʹldd veʹrǧǧniiʹǩǩi teâđteʹmesvuõtt leʹbe huõlteʹmes šiõttõõttmõš sääʹm ǩiõll-läkka. Tän ođđ seiddõõzz jurddjen lij uʹvdded veʹrǧǧniiʹǩǩid ääiʹjtässʼsaž teâđ säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđi pirr, da tuärjjeed veʹrǧǧniiʹǩǩid väʹldded lokku ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđid takai tuâjast vuäppõõzzi da viiŋki veäkka. Seiddõs suåpp puârast ouddmiârkkân ođđ tuâjjlai härjjnâttmõʹšše leʹbe škooultõspeeiʹvid, särnn ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio

Seiddõõzzâst käunnʼje teâđ säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđi pirr da vuäppõõzz sääʹm ǩiõll-lääʹjj suåvldummša. Seiddõs käunnai 23.10.2020 ääʹljeeʹl addrõõzzâst: https://www.samediggi.fi/saamelaisten-kielelliset-oikeudet/

Seiddõõzzâst käunnʼje teâđ säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđi pirr da vuäppõõzz sääʹm ǩiõll-lääʹjj suåvldummša. Seiddõs lij jurddum tuärjjan pukid, kook reâugga sääʹmǩiõllsai kääzzkõõzzivuiʹm. Täävtõsân lij, što juõʹǩǩkaž veʹrǧǧneǩ, koon sääʹm ǩiõll-lääʹǩǩ kuâskk, tåbdd da fiʹttai säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđid.

Seiddõõzz teeʹkstid lij leämmaž raajjmen haʹŋǩǩõstuâjjlaž Tuuli Miettunen. Seiddõõzz koovtummšest lij vaʹsttääm Erja Wiltse. Seiddõõzz õlmstââʹttet tåʹlǩ lääddas. Sääʹmteʹǧǧ lij valmštõõllmen teâđtõsmateriaal sääʹmǩiõʹlle säʹmmlaid ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđi pirr seiddõõzz õhttvuõʹtte.

Seiddõs käunnai 23.10.2020 ääʹljeeʹl addrõõzzâst: https://www.samediggi.fi/saamelaisten-kielelliset-oikeudet/

Õlmstâʹttempodd lij Teams-õhttvuõđin, tõn diõtt vuässõõttjid raaukât iʹlmmted mââimõõzzâst nelljdpeeiʹv 22.10.2020 vuässõõttmest addrõʹsse anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi

Sääʹmǩiõli neäʹttel juuʹhljet 19.-25.10.2020 da Sääʹmteʹǧǧ lij kåččam pukid vuässõõttâd teemaneäʹttla ouddmiârkkân jäʹrjsteeʹl šõddmõõžžid da puuʹteeʹl sääʹmǩiõlid õuʹdde.

www.giellavahkku.no

Lââʹssteâđ:

Anne Kirste Aikio, ǩiõllstaanpiisar
anne-kirste.aikio(at)samediggi.fi