Sämitige toimâravvuuh koronavirustiileest

Taan siijđon láá nurrum Sämitige toimâravvuuh koronavirustile várás. Peividep pargeid kyeskee laseravvuid pargei siskáldâs viestâdemkanavan.

Mij nuávdittep toimâinân väldikodálijd, kuávlulijd já páihálijd virgeomâhâšravvuid. Mij halijdep toimâidânguin estiđ koronavirus levânem sehe turviđ ovdâulmui já pargei tiervâsvuođâ.

Sämitiggeest láá rahtum ravvuuh alda- já káiduspargo sehe virgemađhâšem várás. Saijoos tooimâ várás láá jieijah ravvuuh. Toid pargeid, kiäin ij lah máhđulâš porgâđ káiduspargo, lii pargosaje uárnejum tagarin, ete painâšumriskâ lii nuuvt ucce ko máhđulâš (ei. koronatorvoliih porgâmravvuuh, syejipiergâseh, pehtilittum čurgim, hygieniaravvuuh, riškáttâhnjuámumijd estee syejiseeinij kevttim, kähvi- já purâdempuddâviistij kevttim uccâ juávhust já vuáruluvâi, pargei ravvim koronapainâšum velttim várás já ravvui adelem tiileest, mast epideh painâšum tâi puáccám).

  • Sämitige pargeeh láá sirdum káiduspaargon.
  • Virgemađhijd ep tuáistáážân vyelgi ko tuš velttidmettum suujâi tiet. Čuákkimáid uásálistep káidusohtâvuođâi peht.

Sämitigge avžuut, ete jis lah iällám virgemääđhist taggaar kuávlust, mast koronanjuámumij itteemloho lii stuárráb ko sämikuávlust, te koolgah velttiđ kyevti oho ääigi fyysisijd kontaktijd Sämitige pargeid já ovdâulmuid. Epičielgâ tiileest kalga táttuđ ravvuid haldâttâhhoovdâst.

Puoh tilálâšvuođâin, maid Sämitigge uárnee, heiviittep Tiervâsvuođâ já pyereestvaijeem lájádâs sehe máttááttâs- já kulttuurministeriö ravvuid koronavirus estim várás. Toos lasseen ovdil tilálâšvuođâ tâi tábáhtus ráhtoo sierâ koronatorvolâš olášuttemvuávám. Sajosist uásálisteid láá finnimnáál ohtii kevttimnáál muátusyejeh, kietâdesi já syejisuormâhâteh.

  • Sämitigge ij ornii almolijd tilálâšvuođâid, jis tot ij lah aaibâs velttidmettum. Tilálâšvuođâi ornim sirdep maajeeb ááigán (12.10.2020).
  • Tagarij tábáhtusâi já tilálâšvuođâi várás, main Sämitigge lii uárnejeijen, ráhtoo sierâ koronatorvolâšvuođâvuávám, mii toimâttuvvoo haldâttâhhoovdân já táárbu mield tuálvoo kiärgusvuotâjuávkun tuhhiittemnáál.
  • Vâi visásmittep paijeel 70 -ihásij torvolâšvuođâ, te Sämitige tooimâst viggâp vuávám peht velttiđ aldakontaktijd já orniđ tábáhtusâid, main pyehtip kepidiđ aldakontaktijd nuuvt uccen ko máhđulâš (24.6.2020).
  • Sämitige toimâtiilijd ep lyešti ulguupiäláid ulmuid.
  • Sämitigge ij vääldi vuástá kuosijd tuáistáážân (12.10.2020).
  • Ep ornii Saijoos uápistum riggeid tuáistáážân (12.10.2020)

Sämitigge čuávu maađhâšmist staatârääđi ravvuid. Olgoministeriö mađhâšemravvuuh láá ministeriö viermisiijđoin (suomâkielân).

  • Sämitige kiärgusvuotâjuávkku lii meridâm 12.10.2020, ete virgemađhijd ep tuáistáážân vyelgi eres ko velttidmettum suujâ tiet. Čuákkimáid uásálistep káidusohtâvuođâi peht.
  • Mätkivuávám já mätkimiärádâs táttumist kalga leđe árvuštâllâm määđhi torvolii olášutmist.
  • Sämitige toimâsoojijd láá väridum muátusyejeh, maid mađhâšeijee puáhtá viežžâđ ovdil suu virgemääđhi, jieškote-uv virgemääđhi várás kuáhtulii mere.

Saijoos koronatorvolâšvuođâvuávám 8.3.2021 (suomâkielân)

Saijoos tuáimeeh kalgeh ájáttâlhánnáá almottiđ koronan lohtâseijee njuámumijn Sämitige haldâttâhhoovdân, kote tuáimá Saijoos torvolâšvuođâhovdân. Haldâttâhhovdâ kalga Seenaat ravvui mield almottiđ njuámmumtábáhtusâin ain čuosâttuv kiddodâhhoovdân.

Saijoos kähvi- já purâdemvisteest lep kepidâm čokkámsoojijd vâi pyehtip visásmittiđ torvokooskâid. Pargeeh kalgeh väldiđ huámmášumán puudâi vuáruttâllâm já torvokooskâi nuávdittem ohtsijn kähvi- já purâdemviistijn. Káhvástâllâmpuudah vuáruttâleh čuávvoo náál:

  • 2. keerdi pargei káhvástâllâmpuudah láá tme 9.00 já 13.45
  • 3. keerdi pargei káhvástâllâmpuudah láá tme 9.45 já 14.30

Saijoos kähvivisteest lii máhđulâš siäiluttiđ já liegâdiđ jieijâs evvisijd. Ovdil mälistem tâi liegâdem kalga poossâđ kieđâid. Juáháš huolât jieijâs uásild jyehi kevttimtove maŋa kähviviste peevdij putesvuođâst já kevttum piergâsij putteestmist. Kähvivisteest lii desinfistemaamnâs kevttimnáál peevdij putteestmân. Purâdempuudah vuáruttâleh čuávvoo náál:

  • 2. keerdi pargei purâdempuddâ lii 12.00–13.00
  • 3. keerdi pargei purâdempuddâ lii 10.45–11.45

Sämitigge nuávdit Saijoos raavâdviäsutooimâst raavâdviäsutooimân adelum avžuuttâsâid já ravvuid.

Raavâdviäsu lii kiddâ 28.3.2021 räi.

Raavâdviäsust

  • puoh äššigâsâin kalga leđe jieijâs čokkámsaje
  • äššigâssáid kalga adeliđ tiäđu já toimâravvuid koronavirusnjuámumij estimist
  • äššigâsâin kalga leđe máhđulâšvuotâ poossâđ kieđâid, já tiilijd já peevdijd/oosijd kalga toollâđ putesin
  • raavâdviäsu västid äššigâsâi kelijdeijee torvokooskâin

Raavâdviäsu almoot čielgâsávt ulmuid, kiäh puátih äššigâssân, ete jis ulmust láá koronavirusnjuámumân čujotteijee tavdâmeerhah, te sun ij uážu puáttiđ raavâdviäsun.

Raavâdviäsu vuávám koronavirusnjuámumij estimân lii äššigâsâi uáinimnáál, ko sij puátih raavâdviäsun.

Saijoos koronatorvolâšvuođâvuávám 8.3.2021 (suomâkielân)

Koronavirus toovât fakkist šoddâm vuoiŋâmuáli-infektio. Tavdâmeerhah sättih leđe kumestâs, kuorsâttâh, soinâttâs, tekkipohčâseh, vaibâmvuotâ, nuárvui, illávaijeem já luččâtavdâ. Taavdâ ohtâvuođâst láá valdâlum meid máhu- já hajâááicu hemâdâsah.

Šleđgâlâš tavdâmerkkâárvuštâllâm (suomâkielân)

  • Pargosajan ij uážu puáttiđ, jis láá vuoiŋâmuálitavdâmeerhah, ubâ läivis vuoiŋâmuálitavdâmeerhah iä uážu leđe.
  • Vuoiŋâmuálitavdâmeerhâin kalga almottiđ ájáttâlhánnáá hoovdân já haldâttâhhoovdân. Toos lasseen pargee kalga almottiđ hoovdân puoh pargoskipárijd, kiäiguin pargee lii lamaš aldakontaktist majemui 24 tijme ääigi. Hovdâ ráhtá listo. Aldakontaktist orroo ulmuuh sirdâšuveh meid ájáttâlhánnáá káiduspaargon toos räi, ko koronaiskos puáđus puátá.
  • Jis pargee puáccáá uccáá-uv, te sun kalga moonnâđ koronaiskosân ja sierâluđ tassaaš ko vástádâs puátá. Iskos puátusist kalga almottiđ hoovdân já haldâttâhhoovdân.

Iskosân ucâlum ravvuid tun uáináh jieijâd kieldâ viermisiijđoin. Jis pargest lii koronavirus, te tuáhtár meerrid suu karantenân. Aldakontaktist orroo pargeeh pargeh kyehti oho káiduspargoost, ovdilgo pasteh maccâđ pargosajan aldapaargon.

Ko poosah kieđâid olmânáál já tuárvi távjá, te iästáh puoh pyeremustáá puáccám. Ele kuoskâttâl čoolmijd, njune tâi njäälmi, jis jieh lah eidu poossâm kieđâid. Kieđâid kalga poossâđ čassijn já saibáin ucemustáá 20 sekuntid.

Kieđâid kolgâččij poossâđ ain ko:

  • Puátá pargosajan
  • Ovdil purâdem
  • Ovdil tubbáák puáldim já ton maŋa
  • WC:st eellim maŋa
  • Nissoom, kuorssâm tâi kašnem maŋa

Jis ij lah máhđulâš poossâđ kieđâid, te kalga kevttiđ tuárvi kietâdesi. Kietâdesi lii pieijum toimâtiilijd älkkeht finnimnáál.

Pargeeh kolgâččii nuávdittiđ oles ääigi kyevti meetter kooskâ nubijdis. Meid ohtsijn tiilijn, om. aulast, kähvivisteest, vázáttuvâin, raavâdviäsust já hiisist jotteeh kalgeh huolâttiđ kelijdeijee torvokooskâst.

Muátusyejiavžuuttâs

THL avžuut muátusyeje kevttim nuubij ulmui suoijim tiet oles enâmist. Tärhibeh avžuuttâsah muátusyeje kiävtust sierâ tiilijn pyehtih mulsâšuđ epidemia mudo mield sierâ kuávluin.

Muátusyeje kevttim avžuuttuvvoo Laapi pyecceetipšopirrâduv kuávlust puoh almos sistiilijn, main ij pyevti toollâđ torvokooskâ, tego juávkkujotolâh, käävpih, raavâdviäsuh, aalmugtábáhtusah/-tilálâšvuođah jna. Toos lasseen ulmuid, kiäh kuleh riskâjuávkun, já sii teivâm ulmuid avžuutteh muátusyeje kevttim ain ko ij paste nuávdittiđ torvokooskâ.

  • Sämitige pargeeh já ovdâulmuuh kevttih Saijoos almolijn tiilijn muátusyeje (12.10.2020).

Pargotiervâsvuođâlájádâs viermisiijđoh (suomâkielân)

THL viermisiijđoh (suomâkielân)

Sämitigge avžuut jyehi pargee väldiđ pargopuhelimist anon Koronavilkku-heiviittâs. Ravvuuh heiviittâs luođiimân láá  www.koronavilkku.fi/

Laapi lääni ääigitásásâš koronatile kávnoo siijđost https://koronaturvallinenlappi.fi/. Siijđoh láá almostittum meid tavesämikielân.  Siijđoi amnâstâhpaaŋki peht puáhtá luođiđ almosravvui materiaalijd meid anarâškielân já nuorttâlâškielân.

Sämitige stivrâ lii asâttâm sierânâs spiekâstâhtile kiärgusvuotâjuávhu, mon pargon lii adeliđ táárbu mield tievâsmittee já eres ravvuid tilán. Kiärgusvuotâjuávhu joođeet saavâjođetteijee já oovdânpyehten tuáimá haldâttâhhovdâ. Kiärgusvuotâjuávhu eres jesâneh láá I já II värisaavâjođetteijee sehe lahâčällee.

Koronavirusravvuid lohtâseijee koččâmušâid puáhtá vuolgâttiđ šleđgâpostáin čujottâsân info(at)samediggi.fi

Almottâsâid Saijoos tuáimei koronan lohtâseijee njuámumijn kalga vuolgâttiđ Sämitige haldâttâhhoovdâ čujottâsân pia.ruotsala(at)samediggi.fi tâi puhelin peht 010 839 3106 / 040 726 2688

Väldikodálii puhelinpalvâlusâst 0295 535 535 já chatist finnee almos tiäđu koronavirusist sehe ravvim Koronavilkku-heiviittâs kiävtust. Ravvim palvâl argâpeeivij tme 8–21 já lávurduvâi tme 9–15. Palvâlusâst ij finnii ravvim lahâaašijn tâi tiervâsvuotân lohtâseijee aašijn tego fakkist šoddâm tavdâmeerhâin.