Bovdehus ságastallandilálašvuhtii sámegielaid oahpahusa dilis Helssega guovllus

Sámediggi bovde  Helssega guovllu vánhemiid ságastallandilálašvuhtii. Dilálašvuođas ságastallo Helssega guovllu sámegielaid oahpahusa dilis ja maiddái eará áigeguovdilis ja ovdan boahtti áššiin. Báikki alde leat Sámedikki ságajođiheaddji Tuomas Aslak Juuso ja skuvlenčálli Bigga-Helena Magga.

Áigi: 5.7.2023 dmu 14.00-15.30

Báiki: Microsoft teams, liŋka ságastallandilálašvuhtii

Dilálašvuohta ordnejuvvo gáiddusoktavuođa bakte Microsoft Teams-čoakkámin.

Mii sávvat, ahte nu máŋga Helssega guovllu vánhema go vejolaš besset oassálastit dilálašvuhtii. Juos dilálašvuhtii searvamis leat váttisvuođat, váldde oktavuođa skuvlenčállái.

Lassidieđut

Bigga-Helena Magga
Skuvlenčálli
bigga-helena.magga@samediggi.fi
0405702786, 0108393121

Sámediggi ordne infodilálašvuođa auktoriserejuvvon jorgaleaddji dutkosa birra 10.8.2023

Sámediggi lágida infodilálašvuođa auktoriserejuvvon jorgaleaddji dutkosa birra 10.8.2023 dmu 15.00-15.45 gáiddusoktavuođain. Dilálašvuođas muitaluvvo mii dutkkus lea ja man láhkai dasa sáhttá ráhkkanit. Ieš dutkosii almmuheapmi lea borgemánus. Infodilálašvuođas dutkosa birra muitala gielladorvočálli Anne Kirste Aikio ja auktoriserejuvvon jorgaleaddji Mággá Välimaa. Infodilálašvuohta lea dárkkuhuvvon buohkaide, geat leat beroštuvvan dutkosis.

Oahpahusráđđehusa hálddašan auktoriserejuvvon jorgaleaddji dutkkus ordnejuvvo čuovvovaš geardde skábmamánus 2023. Auktoriserejuvvon jorgaleaddji dutkosa sáhttá čađahit Suomas hállon buot sámegielain ja dat lea virggálaš duođaštus jorgaleaddji ámmátdáiddus. Dutkosa sisdoalus sáhtát lohkat dárkilabbot oahpahusráđđehusa siidduin: https://www.oph.fi/koulutus_ja_tutkinnot/auktorisoidut_kaantajat

Auktoriserejuvvon jorgaleaddjidutkkus lea maid gelbbolašvuođagáibádussan Sámedikki jorgaleaddji virgái, nu mo lea meroštallojuvvon Sámedikkis addon ásahusas.

Sámediggi lágida maŋŋelabbos čakčat sierra ráhkkanandilálašvuođa dutkosis.   

Infodilálašvuhtii sáhttá oassálastit gáiddusoktavuođain:

Searvva čoahkkimii dás

Lassidieđuid addá gielladorvočálli Anne Kirste Aikio:

anne-kirste.aikio@samediggi.fi
Mob. +358 40 707 5626
Tel. 010 839 3124

Sámedikki stivra dieđiha njulgengáibádusaid gieđahallamis

Válgalávdegotti mearrádussii duhtameahttun sáhttá ohcat njulgema Sámedikki stivrras. Sámedikki stivra gieđahallá njulgengáibádusaid borgemánu bealde. Dárkilut gieđahallanáiggis muitaluvvo suoidnemánu loahpas.

Sámedikkis addojuvvon lága 26 § 2 momeantta mielde válgalávdegotti mearrádussii duhtameahttun sáhttá bargat Sámedikki stivrii njulgengáibádusa, juos dovdá, ahte son lea vuoiggaheamet guđđojuvvon eret válgalogahallamis dehe ahte su guoski merkejupmi válgalogahallamis lea boastut. Stivra galgá čoavdit ášši hohpolaččat.

Njulgengáibádusa galgá doaimmahit Sámedikki Anára girjenkantuvrii 14 beaivve siste Sámedikki válgalávdegotti mearrádusa diehtunoažžunbeaivvis. Njulgengáibádusáiggi rehkenastettiin diehtunoažžunbeaivi ii rehkenasto fárrui.

Áššái laktáseaddji dihtoštallamat

Bivdojuvvo, ahte njulgengáibádussii laktáseaddji dihtoštallamat doaimmahuvvojit šleađgaboastta bakte Sámedikki girjenkantuvrii čujuhussii info@samediggi.fi dehe suddjejuvvon šleađgaboastta bakte čujuhussii https://secmail.com/send/vEGj6VKn

Sámedikki telefonguovddáš lea rabas má-be dmu 9-11 ja 12-15. Fuopmášathan, ahte telefonguovddáš lea gitta 7.7.-31.7.2023 geasseluomuid geažil. Telefonguovddáža nummár: 010 839 3100.

Njulgengáibádusaid gieđahallan barggaha Sámedikki bargoveaga olu. Buot áššálaš dihtoštallamiidda geahččalit vástidit nu jođánit go máŧolaš daid boahtinortnega mielde. Áššái laktáseaddji dihtoštallamiid buohta bivdit, ahte seammá gažaldagat eai sáddejuvvošii máŋgga geardde.

Lassidieđut

Mearrádusbargama dáfus:

Tuomas Aslak Juuso
Ságajođiheaddji
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi 

Hálddahusa dáfus:

Pia Ruotsala-Kangasniemi
Hálddahushoavda
010 839 3106 / 040 726 2688
pia.ruotsala@samediggi.fi

Nuoria henkilöitä esiintymislavalla.

Sámenuoraid dáiddadáhpáhus gárgehuvvo dáhpáhusjearahallama vuođul

Sámedikki skuvlen- ja oahppamateriálalávdegoddi mearai čoakkámis 8.6.2023, ahte sámenuoraid dáiddadáhpáhus joatká Nuorra Kultuvra-konseaptta oassin ja oassálastá jagi 2024 Nuorra Kultuvra On Air-dáhpáhussii. Mearrádus bargojuvvui sámenuoraid dáiddadáhpáhusjearahallamii boahtán vástádusaid vuođul. Lávdegoddi ságastalai maiddái dáiddadáhpáhusa máŧolašvuođas máhccat báikegottiid mielde johtti dáhpáhussan.

Sámenuoraid dáiddadáhpáhus lea leamaš sámenuoraid loaiddastanareenan juo viđa logijagi áigodaga áigge. Sámegielat lávdeloaiddastemiid lassin dáhpáhus lea ordnen bargobájiid ja eará siidodoaimmaid golmmain sámegielain. Sámenuoraid dáiddadáhpáhus gullá riikkadási Nuorra Kultuvra-fierpmádahkii, man doaibmamálle lea jagi 2021 muhttahuvvan máŋggadáiddalažžan ja dat lea oaivvilduvvon eará láhkai go Sámenuoraid dáiddadáhpáhus, 13–29-jahkásaš nuoraide. Riikkadási dáhpáhus lágiduvvo báralaš jagiin máŋggabáikki neahttadáhpáhussan ja bárahis jagiin lagasdáhpáhussan. Riikkadási dáhpáhusa konseaptaiežáhusa ja sámenuoraid dáiddadáhpáhusa dálá resurssaid dagahan lágidanhástalusaid dihte lea leamaš dárbu guorahallat, man láhkai ja man hámis sámenuoraid dáiddadáhpáhus ordnejuvvo boahttevuođas.

Sámedikki stivra mearai čoakkámis 10.2.2023 (1/2023) proseassas, mas čielggaduvvo, makkár sávaldagat sámeálbmogis leat sámenuoraid dáiddadáhpáhusa boahttevuođa hárrái. Stivrra vuollásažžan Sámedikki skuvlen- ja oahppamateriálalávdegoddi mearai čoakkámis 17.3.2023 (1/2023), ahte dahkkojuvvo jearahallan. Dáiddadáhpáhusjearahallan ollahuhttui guovtte sierra jearahallamin, main gáržžit lei 6–20-jahkásaš mánáide ja nuoraide, ja viidásut jearahallan fas mieldoaibmiide. Jearahallamat ledje jođus webropolis 15.- 26.5.2023. Mánáid ja nuoraid jearahallamii bohte áigemeari siste 48 vástádusa, ja mieldoaibmiid jearahallamii fas 31 vástádusa.

Jearahallamii vástideaddjit sávve, ahte dáiddadáhpáhus gáhtte árbevieruid, muhto maiddái ođasmuvvá

Jagi 2023 sámenuoraid dáiddadáhpáhus, mii ordnejuvvui ovdal jearahallama, lei riikkadási konseaptta mieldásaččat máŋggadáiddalaš. Dáiddadáhpáhusjearahallama vuođul sihke mánát ja nuorat ja maiddái mieldoaibmit sávve máŋggadáiddalaš dáhpáhusa juohke jagi. Dan lassin sihke mánát ja nuorat ja maiddái mieldoaibmit sávve, ahte sámenuoraid dáiddadáhpáhusas livččii máŧolašvuohta sáddet iežas ovddasteaddji riikkadási dáhpáhussii maiddái boahttevuođas, vaikke vehá eanet ledje dan mielas, ahte sámenuoraid dáiddadáhpáhus ii vealtameahttumit dárbbaš leat fárus sierranas satelihttadáhpáhussan.

Jearahallama vuođul doivojuvvui, ahte sámenuoraid dáiddadáhpáhus lea árgan skuvlla bargoplána oassin, vaikke riikkadási dáhpáhus ordnejuvvošii vahkuloahpas. Mieldoaibmiid vástádusain vahkuloahppadáhpáhus oaččui muhtin veardde guottiheami, mii ákkastallui ee. guhkes mátkkiin.

Dáiddadáhpáhusa lávdeloaiddastemiid ektui mánát ja nuorat ledje gergosabbot álbmotjienasteapmái. Mieldoaibmit doaladuvve eanet várrugabbot álbmotjienasteapmái ja sávve, ahte árvvoštallama dahká boahttevuođasge dušše áššedovdiidráđđi. Goappašagat vástideaddjijoavkkut doivo, ahte lávdeloaiddastemiid striimen jotkojuvvo maiddái dás duohkoge. Dan lassin sávvojuvvui, ahte bargobájit ja eará siidodoaimmat bissot dáiddadáhpáhusa oassin.

Mánáid ja nuoraid vástádusain sámenuoraid dáiddadáhpáhusa atne somás ja máŋggabealat dáhpáhussan, sihke buorre dáhpáhussan dakkárin go dat dál juo leage. Mieldoaibmiid vástádusain buktui ovdan, ahte dáiddadáhpáhus lea deaŧalaš kulturdáhpáhus smávva giliid mánáide, ja dan lassin dat lea deaŧalaš maiddái giela ja kultuvrra váfisteaddjin. Goittotge vástideaddjit sávve, ahte diehtojuohkin beavttálmahttojuvvošii ja ahte diehtu temáin ja áiggiin boađášii ovddalgihtii dálá árabut, danin vuoi loaiddastemiid sáhtášii válmmaštallagoahtit juo čakčat. Lassin evttohuvvui, ahte dáiddadáhpáhusbargi bálkáhuvvošii guhkit áigái, amas ii šaddat ordnemiin menddo hoahppu. Sávvojuvvui maiddái, ahte dáhpáhus muhttahuvvá johtti dáiddadáhpáhussan.

Sámediggi giitá dáiddadáhpáhusjearahallamii vástidan olbmuid ja joatká sámenuoraid dáiddadáhpáhusa gárgeheami viidásabbot. Jagi 2024 Nuorra Kultuvra On Air-dáhpáhusa buohta bivdojuvvo, ahte oassebealit, geat lágidit sámegiela ja sámegielat oahpahusa, ráhkkanit vejolaš vahkuloahppadáhpáhussii miessemánus 2024. Dáhpáhusa dárkilut ordnenvuogis dieđihuvvo čakčat.

Lassidieđut:

Bigga-Helena Magga
Skuvlenčálli
tel. 010 839 3121
bigga-helena.magga@samediggi.fi

Tauno Ljetoff
lávdegotti ságajođiheaddji
tauno.ljetoff@gmail.com

Sámedikki telefonguovddáš, Sajosa info ja restoráŋŋa Čaiju leat gitta 15.6.2023

Sámedikki telefonguovddáš, Sajosa info ja restoráŋŋa Čaiju leat gitta 15.6.2023 bargiid virkkosmahttinbeaivve dihtii.

Evttohasa ásaheapmi sámedikki válggain

Sámediggeválggat doaimmahuvvojit 4.9.–2.10.2023.

Sámedikkis addojuvvon lága (974/95, nupp.1279/02) 27 §:a mielde evttohasa Sámediggeválggain sáhttet ásahit uhcimustá golbma olbmo, geat leat merkejuvvon jietnavuoigadahtton sápmelažžan Sámedikki válgalogahallamii. Evttohasásaheami várás devdojuvvojit válljensearvvi vuođđudanáššegirji ja evttohasa miehtanskovvi, mat máhcahuvvojit, nu ahte leat vuollái čállojuvvon válgalávdegoddái maŋimustá borgemánu 4. beaivve 2023 dmu 16.00.

Skoviid ja dárkilut dieđuid oažžu válgalávdegotti doaimmahagas čuj:

Sámekulturguovddáš Sajos
Sámediggi, válgalávdegoddi
Menesjärventie 2A,
99870 Anár
tel. 010 839 3155, 010 839 3177, 010 839 3174
šleađgapoasttain vaalit@samediggi.fi dahje https://secmail.com/send/m7jcWH7B

Skoviid sáhttá maiddái printet https://www.samediggi.fi/valggat-2023

Válgalávdegoddi

Sámediggi ii namut ovddasteaddji Lappi bieggafápmočielggadeami 2023–2024 stivrenjovkui 

Sámedikki stivra mearai čoakkámis 16.5.2023, ahte Sámediggi ii namut ovddasteaddji Lappi bieggafápmočielggadeami 2023–2024 stivrenjovkui. Sámediggi ii oassálastte projeavttaide, maid dárkkuhussan lea ovddidit bieggafámu sámiid ruovttuguvlui. 

Lappi lihttu lea ožžon birasministeriijas ruhtadeami ruoná sirdáseami doarjagiin bieggafápmočielggadeami ráhkadeapmái Lappii. Čielggadeapmi lea joatkka jagi 2022 bieggafápmočielggadeapmái. Čielggadeami guovddáš joksanmearrin lei gávdnat bieggafápmobuvttadeapmái potentiálalaš guovlluid eanangoddelávvaráhkadeami vuođđun. Čielggadeamis gávdne oktiibuot 46 potentiálalaš bieggafápmoguovllu. 

– Ruoná sirdáseapmi lea sámiide hui deaŧalaš, muhto dan ii sáhte ollašuhttit makkár beare vugiiguin. Sámediggi doaladuvvá negatiivvalaččat bieggafámu ovddideapmái sámiid ruovttuguovllus dutkamušain ja boazodoalus gávnnahuvvon vahátlaš váikkuhusaid dihte, lohká Sámedikki ságajođiheaddji Tuomas Aslak Juuso 

Lappi lihttu čielggada bieggafápmobuvttadeami potentiálalaš guovlluid sámiid ruovttuguovllus, vaikke Davvi-Lappi eanangoddelávas, mii leat joatkkaválmmaštallamis, dehe Meahciráđđehusa Sámiid ruovttuguovllu luondduriggodatplánas jagiide 2022–2027 ii ovddiduvvo bieggafápmu sámiid ruovttuguvlui. 

Sámediggi ja birasministeriija ráđđádalle 27.3.2023 ruhtadanmearrádusa válmmaštallamis. Ráđđádallamis sohppui ođđa čoakkáma ordnemis čakčamánus 2023, dallego čielggadanprojeakta lea álgán ja ovdánan. 

Bieggafápmu váikkuha máŋggaláhkai birrasii 

Bieggafápmoráhkadeami rávvagiid mielde bieggafápmoráhkadeami váikkuhusat boazodollui sáhttet ilbmanit váikkuhussan guohtoneatnamiidda, bohccuid láhttemii, boazodollui ovdamearkan johtingeinnodagaid muhttašuvvama dihte ja maiddái boazovahágiid mearrái ja buohkanassii ealáhusa gánnáhahttivuhtii. 

– Bieggafápmu váikkuha boazodollui dálá dieđu mielde mearkkašahtti láhkai. Gilvvohalli eanangeavaheapmi hástala boazodoalu vejolašvuođaid seailluhit dálkkádatnuppástusa eaktudan vuogáiduvvandárbbu, nugo guohtumiid iešguđetlágan dálvediliid várás, gávnnaha vs. birasčálli Tiina Lovisa Solbär. 

Bálgosiid ovttastus guđii sierraoaivila juovlamánus 2022 Lappi lihtu jagi 2022 bieggafápmočielggadeapmái, dasgo čielggadeamis eai lean váldon vuhtii boazodoalu dáfus rašes guovllut. Evttohuvvon 46 guovllus 12 leat gávnnahuvvon čielggadeamis boazodoalu dáfus mearkkašahtti dehe govttohis hehttehusa guovlun. 

Lassidieđut: 

Tuomas Aslak Juuso 
Ságajođiheaddji 
040 687 3394 
tuomas.juuso@samediggi.fi  

Tiina Lovisa Solbär 
vs. birasčálli 
050 5999 725 
tiinalovisa.solbaer@samediggi.fi  

Kuvakaappaus digitaalisesta materiaalista. Kuva: Saamelaiskäräjät.

Giellaleaika – eatnigiela oahppogirjjiid sátneruvttohasaide vástádusat leat almmuhuvvon

Sámediggi lea almmuhan nuppi luohkká davvisámegiela eatnigiela čakča- ja giđđagirjji sátneruvttohasaid vástádusaid Sámedikki digimateriálavuđđui.

Kuvakaappaus digitaalisesta materiaalista. Kuva: Saamelaiskäräjät.
Šearbmagovva digitála materiálas. Govva: Sámediggi.

Giellaleaika -girjjiid sátneruvttohasaid vástádusat leat čohkkejuvvon Anár skuvlla ovttaskas oahpaheaddji vehkiin ja Sámedikki bargiid ovttasbargguin. Vástádusat lea juhkkojuvvon goappátge girjji mielde sierra.

Lassedieđut:

Marita Aikio
Oahppomateriálaplánejeaddji
marita.aikio@samediggi.fi
040 662 90 18

Tuuli Paadar
Vs. oahppomateriálačálli
tuuli.paadar@samediggi.fi
040 353 3625

Saamelaisparlamentaarikkojen konferenssin ryhmäkuva. Kuva: Kent Norberg

Sámeparlamentarihkkárat čoahkkanedje ságastallat ruoná nuppástusa váikkuhusain sámeealáhusaide 

Čihččet sámeparlamentarihkkáriid konferánsa lágiduvvui Ruoŧa Árviesjávrries 30. – 31.5.2023. Konferensii oassálaste sámeparlamentarihkkárat Norggas, Ruoŧas ja Suomas. Dán jagi temán ledje ruoná nuppástus ja biebmosorjjasmeahttunvuohta. Konferánssas gullojedje ee. áššedovdilogaldallamat bieggafámu, meahcceindustriija ja ruvkedoaimma váikkuhusain.

Saamelaisparlamentaarikkojen konferenssin ryhmäkuva. Kuva: Kent Norberg.
Sámeparlamentarihkkáriid konferánssa joavkogovva. Govva: Kent Norberg 

Sámedikki ságajođiheaddji Tuomas Aslak Juuso lea duđavaš, ahte sámeparlamentarihkkárat besse fas čoahkkanit ja ságastallat oktasaš áššiin ja hástalusain, mat laktásit ruoná nuppástussii, dasgo dat áššit eai leat čuolmmaheamit sámeguovllu luondduriggodagaid geavaheami geahččanguovllus.  

– Ruoná nuppástusa ja dasa gullevaš doaimmaid galgá válmmaštallat vuorrováikkuhusas Sámedikkiin, vai vahátlaš váikkuhusaid sámeservodahkii sáhttit vuhtiiváldit ja eastadit. Sámiin galgá eamiálbmogin leat duođalaš vejolašvuohta váikkuhit mearrádusaid dahkamii, dadjá Juuso. 

Lassin Árviesjávrrie konferánsa dohkkehii julggaštusa, mii gieđahallá sámiid árbevirolaš ássanguovlluid luondduriggodagaid ávkkástallama ja biebmosorjjasmeahttunvuođa. Dan mielde sámeguovllu luondduriggodagaid ii oaččo atnit ávkin sámiid áššáigullevaš miehtama haga. Julggaštusas gáibiduvvo buot sámeguovllus doaibmi oassebeliid ráhkadit olmmošvuoigatvuođastandárddaid ja –politihka, vai sámiid eamiálbmotvuoigatvuođat suodjaluvvojit ja gudnejahttojuvvojit. Lassin julggaštus gáibida, ahte Davviriikkat ráhkadit lágalaš ja čađahuvvon riektelaš suoji sámiid sosiála buresbirgemii. 

Sámi parlamentáralaš ráđi doaibmaplána mielde sámeparlamentarihkkáriid konferánsa lágiduvvo juohke goalmmát jagi, ja dasa oassálastet Suoma, Norgga ja Ruoŧa Sámedikkiid lahtut ja Ruošša bealde sámiid ovddasteaddji. Jagi 2020 konferánsa dollojuvvui Anáris pandemiija dihte easkka jagi 2022. Čuovvovaš konferánssa leat plánen lágidit jagi 2026. Sámi parlamentáralaš ráđđi vástida sámeparlamentarihkkáriid konferánssa geavada ordnemiin. 

Lassidieđut:

Tuomas Aslak Juuso 
Ságajođiheaddji 
040 687 3394 
tuomas.juuso@samediggi.fi  

Inka Saara Arttijeff 
Riikkaidgaskasaš áššiid čálli 
050 574 7629 
inka-saara.arttijeff@samediggi.fi