Ođđ tâʹvvsääʹmǩiõl tuejjǩeʹrjj lij iʹlmstõõvvâm

Škooultõs- da mättmateriaalkoontâr lij õlmstâttam ođđ tâʹvvsääʹmǩiõllsaž tuejjǩeeʹrj GEA-ǩeʹrjjraiddu. Ođđsumõs tuejjǩeʹrjj GEA 4 bargogirji čakčii lij jurddum vuâđđškooul neelljad klaass sääʹmǩiõll veeʹres ǩiõllan mättʼtõʹsse. Tuejjǩeeʹrjest lie jiânnai määŋgpeällsa haʹrjjtõõzz čõhččlookkâmpâjja. GEA-ǩeʹrjjrääid raajji lij Oona Länsman. Kaartid da lay out lij raajjâm Nora Bäck.

Ǩeʹrjj lji tiʹllʼjemnalla Sääʹmteeʹǧǧ mättmateriaal nettkaaupâst: https://www.samediggi.fi/tuote/gea-4-bargogirji-cakcii/

Talvinen tunturimaisema. Aurinko kurkistaa tunturin takaa.

Sääʹmteʹǧǧ oudd stipeeʹnd kooum õllškooulmättʼtõõttja

Senja Aikio, Joanna Saijets ja Ibbá Lauhamaa vuäǯǯa tän eeʹjj Sääʹmteeʹǧǧ õllškooulmättʼtõõttjid õõlǥtum 1000 eeuʹr stipeeʹnd. Sääʹmteʹǧǧ iʹlmmti ooccâmnalla čõhččmannu 27. peeiʹv stipeeʹndid, kook liâ õõlǥtum sääʹmǩiõl da/leʹbe sääʹmkulttuur väʹlddaaunâs- da čårraaunâsmättʼtõõttjid di sääʹmǩiõllsaž tuâjj-jieʹllma valmšteei õlltääʹzz škooultõõzzâst leʹddjid.

Sääʹmteʹǧǧ vaaʹldi vuâstta õhttsiʹžže 11 stipeʹnddooccmõõžžad. Stipeeʹnd ooccâmäiʹǧǧ puuđi 21.10. Škooultõs- da mättmateriaal-luʹvddkååʹdd mieʹrrii stipeeʹndi vuäǯǯjin såbbreʹstes 7.11.

Ibbá Lauhamaa čõõđât Tromssa aarktlaž õllškooulâst engglõs- da tâʹvvsääʹmǩiõli maistermäättaid da lij Jeänõõǥǥâst vuâlǥaž. Senja Aikio lååkk väʹlddaunnsen tâʹvvsääʹmǩiõl da čårraunnsen sääʹmkulttuur Oulu õllškooulâst da son lij Uccjooǥǥâst vuâlǥaž. Joanna Saijets lååkk väʹlddaunnsen sääʹmkulttuur da čårraunnsen tâʹvvsääʹmǩiõl. Saijets lij Aanrest vuâlǥaž da õõuʹdab škooultõs suʹst lij sosionom AMK. 

Sääʹmteʹǧǧ späʹssbââšš puk stipeeʹnd ooccjid da tuäivat pukid leekk da pueʹr õuddnummuš nuʹt määttain di puõʹttivuõđ tuejj-jieʹllmest!

Mii ovttas sääimas juätkk tuâjas skamm-mannust

Sääʹmteeʹǧǧ da Kela õhttsažtuâjast altteem veʹrǧǧneǩsääimas Mii ovttas – Mij oovtâst – Mij õõutâst – Me yhdessä, juätkk sääʹmǩiõllsaž veʹrǧǧneǩ-kääzzkõõzzi ooudâsviikkâmtuâj. Säimmaz puõʹtti kaaunõõttmõš jäʹrjstet neʹttšõddmõššân Teams pääiʹǩ 30.11.2022 čiâss 12–14.00.

Sääimas lij ääv pukid veʹrǧǧneǩõhttsažtuâjjlaid, kook reâugga sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi pirr. Oouʹdab säimmaz kaaunõõttmõõžžid liâ vuässõõttâm pâiʹl 20 jeeʹres veʹrǧǧneǩõhttsažtuâjjla. Sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi ooudâsviikkmõš jeeʹres veʹrǧǧniiʹǩǩin tåbddai nuʹt, što tõt lij mieʹttpiõggâst, särnn sääʹm ǩiõll-lääʹjj tiuʹddepiijjmõõžž tuâjjan seuʹrrjeei ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio:

– Liâ võl jiânnai tuâj tuejjeemnalla veʹrǧǧneǩ-kääzzkõõzzi ooudâsviikkmõššân da, što håʹt muʹvddem-ne kääzzkõõzz leʹčči vuäǯǯamnalla, nuʹt leäm kuuitâǥ rämmai mõttjam fiʹttjõstobdlmest da tõʹst, što määŋgain veʹrǧǧniiʹǩǩin lij kåccjam haall viikkâd ooudâs sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzid.

Säimmaz jurddjen lij jueʹǩǩed šiõǥǥ vueʹjjid, uʹvdded verddsažtuärjjõõzz da smeʹllkâʹtted kuʹǩesäiggsaž tuõjju sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi ooudâsviikkmõššân. Skamm-mannu kaaunõõttmõõžžâst kuulât Mii ovttas säimmaz õhttvuõʹtte alttuum ođđ jåʹttlõs äʹšštobddijoouk tuâj puäđõõzzid da ǩiõččlâsttmõõžžid tuâjjnääʹlest. Joukk lij seʹlvvtam sääʹmǩiõllsaž neʹttkääzzkõõzzi vaʹǯǯtõõzzid da taʹrjjad räʹtǩǩummšen ”ǩeʹttemǩeeʹrj” neʹttkääzzkõõzzi ooudâsviikkmõššân. Tän lââʹssen piâssâp kuullâd Kela kirnu-tuâjast, koon jurddjen lij ouddm. raʹvvjed fiʹttjõõzz saaʹmi kääzzkõstaarbin.

Puõʹtti säimmaz kaaunõõttmõʹšše vuäitt iʹlmmtõõttâd tääiǥ-aa. Sääʹmteʹǧǧ tuäivv pukid, koid äʹšš ǩeäss mieʹldd, ni pueʹtted tåimmjummša.

Lââʹssteâđ säimmaz pirr käunnʼje Sääʹmteeʹǧǧ seeidain.

Saaʹmi ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđ – Samediggi

Lââʹssteâđ: 

Anne Kirste Aikio,
ǩiõllstaanpiisar
anne-kirste.aikio@samediggi.fi
+358 40 707 5626

Sääʹmǩiõllsai päärnai puärraz Heʹlssnest – vaʹstted kõõjjõõllma!

Tapaamisemme tiistaina 15.11.2022 Helsingissä joudutaan perumaan sairastapauksen vuoksi. Tarkoituksenamme on siitä huolimatta kartoittaa kuitenkin vielä perheiden tarpeita saamenkielisen toiminnan suhteen pääkaupunkiseudulla. Haluaisimme kuulla mahdollisista toiveistanne ja ajatuksistanne paremmin.

Toivomme teidän vastaavan kyselyyn, joka löytyy alla olevasta linkistä:
https://link.webropolsurveys.com/S/A8691171AF66AB57

Tiõrvʼvuõđ Aanrest!

Leäʹp pueʹttmen kuâssa mââibaarǥ 15.11.2022 sääʹmǩiõllsaž päärnai puärrsi årra Heʹlssna. Jurddjen lij kaartʼtet piârrji taarbid sääʹmǩiõllsaž toiʹmmjummuž beäʹlnn. Haaʹleʹčep kuullâd vueiʹtlvaž tuõivvjin da jurddjin pueʹrben. Kaaunõõttmõš jäʹrjstet Susanna peiʹvvpõõrt (Susannanpenger 1, 00240 Hki) sääʹmǩiõllsaž jooukâst Luopmánist čiâss 17-19.

Tuäivvap tiʹjjid vaʹstteem juʹn õõudbeäʹlnn kõõjjõʹsse, kååʹtt käunnai vueʹlnn åårrai liiŋkâst.
https://link.webropolsurveys.com/S/7A39EE2E13A8BB55

Vaʹstteed vuäitt haaʹleen frijjmaall mieʹldd še vuõltteeʹl n- pååʹšt miʹjjid:
onneli.sieppi@samediggi.fi leʹbe niina.aikio-siltala@samediggi.fi.Vuäitak soiʹttjed še miʹjjid.

Tiõrvʼvuõđin,

Niina Aikio-Siltala                                                                            
040 487 5414                                                                                       
mä. Ǩiõllpieʹssvuäʹpsteei                                                                        

Onneli Sieppi
040 184 7746
mä. materiaalplaaneei

Sääʹmǩiõllsaž uʹcc digiǩiiʹrji räidd iʹlmstõõvi

Uʹcc ǩeerja -sääʹmǩiõllsaž digiǩiiʹrji räidd lij iʹlmstõõvvâm. Ǩeeʹrj vuäʹpste sääʹmǩiõl takai saaʹnid, mâʹte jååʹttemveeʹrbid da eeuʹnid, di pihttsi da porrmõõžži nõõmtõõzzid. Seämmast ǩeeʹrj veʹǩǩe õõudâs ǩiõllmättaaʹšši da lookkmõõžž mättjummuž. Ǩiiʹrjin lie kueʹhtt versio, tävvtum da tävvteǩani, di juõʹǩǩ temma õhttneei haʹrjjtõsǩeʹrjj. 


Uʹcc ǩeerja -digiǩiiʹrji räidd šõõddi Čeʹvetjääuʹr škooul sääʹmǩiõl uʹčteeʹl Maria Porsanger eʹtǩǩõõzzâst. Ǩiiʹrji ǩiõttǩeeʹrjtõõzz da pirstõõzzid lij tuejjääm Esther Berelowitsch, kååʹtt lij Sääʹmteeʹǧǧest reâuǥast mättmateriaal projeʹktt-tuejjlõʹžžen. Berelowitsch vaʹsttad ǩiiʹrji jiõntõõzzâst da editâsttmõõžžâst še. Lookkjen lie Raija Lehtola da Tiina Sanila-Aikio.

Uʹcc ǩeerja -tuejj-jouʹǩǩe koʹlle Maria Porsanger, Raija Lehtola, Tiina Sanila-Aikio, Anna-Katariina Feodoroff di Petra Kuuva. Digiǩiiʹrji teeknlaž tuejast lie vaʹsttääm Unni Länsman da Esther Berelowitsch.

Rääid võl tiuddeet. Ǩiiʹrji aanrõš- da tâʹvvsääʹmǩiõllsaž versio lie tuej vueʹlnn. 

Pukid ääv liiŋk ǩiiʹrjid:
Puäj da Lâpp: lookkâmǩeʹrjj, lookkâmǩeʹrjj tävvtum, haʹrjjtõsǩeʹrjj 
Siõm: lookkâmǩeʹrjj, lookkâmǩeʹrjj tävvtum, haʹrjjtõsǩeʹrjj 
Eelljaž: lookkâmǩeʹrjj, lookkâmǩeʹrjj tävvtum, haʹrjjtõsǩeʹrjj 

Ǩiiʹrjid čõõđti Škooultõs- da mättmateriaalkoontâr

Lââʹssteâđ:

Raija Lehtola
Sääʹmǩiõllsaž mättmateriaalplaaneei
raija.lehtola@samediggi.fi

Esther Berelowitsch
Sääʹmǩiõllsaž mättmateriaali projeʹktt-tuejjlaž
esther.berelowitsch@samediggi.fi

Sääʹmteʹǧǧ pueʹrad sääʹmǩiõllsaž jåårǥlâʹttem- da tuʹlǩǩeemkääzzkõõzzid – ođđ seiddõs ääʹvuum

Sääʹmteeʹǧǧ sää′mǩiõl koontâr lij oođääm seiddõõzz, koʹst käunnai listt freelancer-jåårǥlõʹttjin da tuulkin. Ođđ seiddõʹsse piâzzak tääiǥ. Seiddõʹsse lie lââʹzztum sääʹmǩiõli ođđ jåårǥlõʹttji da tuulki teâđ di vuäppõõzz jåårǥlâttmõõžži da tuʹlǩǩummši tiʹllʼjem vääras. Tõn lââʹssen ooccâmnääʹll lij pueʹruum. Seiddõõzz oođeemtuâj jurddjen lij pueʹreed jåårǥlõʹttji da tuulki kaunnmõõžž di õõuʹdeed sääʹmǩiõllsai kääzzkõõzzi teâuddjummuž. Seeid pääiʹǩ tuulk da jåårǥlõʹtti vuäiʹtte haaʹleeʹn iʹlmmted teâđeez lââʹzztemnalla seiddõʹsse.

Sääʹm ǩiõll-lääʹjj mieʹldd Sääʹmteeʹǧǧ sää′mǩiõl konttâr tuâjjan lij tooiʹmted jåårǥlâttmõõžžid veʹrǧǧniiʹǩǩid, da Sääʹmteeʹǧǧest vuäitt še tiʹllʼjed jåårǥlâttmõõžžid. Vuäppõõzz jåårǥlâttmõõžži tiʹllʼjummša Sääʹmteeʹǧǧest käunnʼje tääiǥ. Sääʹmteʹǧǧ šiõttad vuõss-sâjja tiʹllʼjummšid tõin veʹrǧǧniiʹǩǩin, koid sääʹm ǩiõll-lääʹǩǩ kuâskk. Sääʹmǩiõl koontâr vieʹǩǩat freelancer-jåårǥlõʹttji kaunnmõõžžâst, jos konttâr jåårǥlõʹtti jie vueiʹt väʹldded jåårǥlâʹttemtuâj vuâstta. Koontâr vieʹǩǩat še tuulki kaunnmõõžžâst.

Sääʹmteʹǧǧ lij tuejjääm oođummuž õhttsažtuâjast Sääʹm škooultemkõõskõõzz ǩieʹssem Sääʹmǩiõli tuʹlǩǩummuš -haʹŋǩǩõõzzin. Ođđ seiddõõzzâst käunnʼje haʹŋǩǩõõzzâst rajjum tuʹlǩǩeembrosyyr da tõi tuulki nõõm, kook lie čõõđtam sääʹmǩiõllsaž tuʹlǩǩeemškooultõõzz. Liʹstte lie ååʹn še tiudduum teâđ tõʹst, koʹst tuulk toiʹmmje, måkam suõʹrjin sij lie spesialiist da mõõn nalla siʹjjid tääʹvat. Ooccâmnääʹll lij še pueʹruum, što tuulk leʹbe jåårǥlõʹtti kaunnmõš lij hiâlpab da jåʹttlab.

– Mij leäʹp vuäǯǯam maacctõõzz, što sääʹmǩiõllsaž tuulkid da jåårǥlõʹttjid lij vaiggâd kaunnâd, da tõn diõtt leäʹp oođääm kõõččmõõžžâst åårrai seiddõõzz, särnn ǩiõllstaanpiisar Anne Kirste Aikio da juätkk: – Mij juʹrddep, što veʹrǧǧniiʹǩǩin lij õinn jäänab haall puuʹtʼted siiskõõzzid sääʹmǩiõʹlle, da jåårǥlâʹttem- da tuʹlǩǩeemtaarb lie lâssnam čuuʹt. Tuäivvap što tät äʹlššaivuõtt puuʹtʼted sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzid ij occan tõn diõtt, što tuulk da jåårǥlõõʹtti jie kaunnu.

Sääʹmǩiõl koontâr lij tän čõõuč seʹlvteʹmen še, mõõn nalla õõuʹdeed da viõhsseed sää′mǩiõl konttâr jåårǥlâʹttemkääzzkõõzzid, što tõt pââstče õinn pueʹrben kääzzkâʹstted veʹrǧǧniiʹǩǩi da Sääʹmteeʹǧǧ jiiʹjjes jåårǥlâʹttemtaarbid. Sääʹmteʹǧǧ tuäivv, što puõʹtti eeǥǥas eʹtǩǩuum lââʹssresuursid jåårǥlõʹttji paʹlǩǩummša nââneet Lääʹdd eeʹttiǩ-kååʹddest da nuʹtt säʹmmlai ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđi vueʹǩǩ puârrneʹče.

Lââʹssteâđ:

Anne Kirste Aikio, ǩiõllstaanpiisar
anne-kirste.aikio@samediggi.fi
040 707 5626 / 010 839 3124

Škooultempodd saaʹmi vuõiggâdvuõđi lokku välddmõõžžâst noori vââʹljest vuässõõđjid

Sääʹmteʹǧǧ jäʹrjsti õhttsažtuâjast vuõiggâdvuõttministeriain neljdpeeiʹv 3.11.2022 Aanrest Sajoozzâst škooultempoodd saaʹmi vuõiggâdvuõđi lokku välddmõõžžâst vueʹjj veʹrǧǧneǩtuâjast jeäʹrben mäddââʹnnemsektoor kuõskeeʹl. Škooultõʹsse leäi vueiʹtlvaž vuässõõttâd še ougglõsõhttvuõđ pääiʹǩ di nääiʹt jeeʹres veʹrǧǧneǩõhttsažtuâjjlai eeʹttǩeei vuässõʹtte škooultempoʹdde õhttsiʹžže nuʹtt 60.

Škooultempodd saaʹmi vuõiggâdvuõđi lokku välddmõõžžâst mäddââʹnnemsektoor kuõskki veʹrǧǧneǩtuâjast lij pieʹǩǩ vuõiggâdvuõttministeria valmmštõõllâm rasiism vuâsttsa da pueʹrr narodkõskkvuõđi tåimmamprograamm čõõđviikkmõõžž. Škooultempodd leäi pilotthaʹŋǩǩõs, koʹst viiǥǥât ooudâs da teʹsttjet škooultõõzz vuʹvdd- da pääiklažtääʹzz veʹrǧǧniiʹǩǩid sääʹmaaʹššin. Ååʹn jäʹrjstum škooultõs lij jurddum jeäʹrben vuuʹdiâânnmõõžž plaanummšest da čoʹrstemlooʹvin, suõʹjjeem- da poostvuuʹdi håiddmõõžžâst da âânnmõõžžâst, pirrõs-, kuåivâs-, mäddaaunâs- da čääʹcclooʹvin, di čaaʹʒʒi- da pirrõs-suõjjlummšest da pirrõsvuåppmõõžžâst vaʹstteei veʹrǧǧniiʹǩǩid.

– Lij fiinâs vueiʹnned, što jeeʹres veʹrǧǧneǩõhttsažtuâjjla liâ čuäjtam älšsmâttmõõžžâs saaʹmi vuõiggâdvuõđi lokku välddmõõžž ǩiõttʼtõõlli škooultempoʹdde. Vuässõõttimieʹrr ǩeuʹǩǩli miʹjjid positiivlânji da oudd vuäppõõzz tõʹst, što vaʹstteei škooultõʹsse vuäitči leeʹd tarbb še jeeʹres sektoori veʹrǧǧniiʹǩǩin, tuâtt Sääʹmteeʹǧǧ Saaǥǥjååʹđteeʹjj Tuomas Aslak Juuso.

Snimldõõǥǥ: Johanna Alatorvinen / Sääʹmteʹǧǧ

Škooultõõzz ǩieʹssjen leäi vuõiggâdvuõttministeria demokratia- da õõlmâsvuõiggâdvuõttjuâkkaz jååʹđteeʹjj Johanna Suurpää da peeiʹv poodd ääʹššest loǥlmõʹstte professor Martin Scheinin, alggmeervuõiggâdvuõđ doseʹntt Leena Heinämäki, Depolarize-haʹŋǩǩõõzz tuʹtǩǩeei Panu Artemjeff, Sääʹmteeʹǧǧ Saaǥǥjååʹđteeʹjj Tuomas Aslak Juuso, pirrõsministeria lääʹjjšiõtteemduumšeǩ Mirkka Saarela di vuõiggâdvuõttministeria spesiaaläʹšštobddi Oula-Antti Labba.

Škooultõõzz täävtõssân leäi jueʹǩǩed škooultõʹsse vuässõõđjid teâđaid da tuâjjneävvaid saaʹmi vuõiggâdvuõđi lokku välddmõššân da tiuʹddepiijjmõõžž hiâlptem diõtt jiijjâs veʹrǧǧneǩtuâjstes. Peeiʹv poodd jiõʹlleš saǥstõõllmõõžžid še tõʹst, mäʹhtt jeeʹres veʹrǧǧneeʹǩǩ vuäitče jiijjâs tååimaines viikkâd ooudâs saaʹmi õõutverddsažvuõđ da vuässõõttmõõžž tuʹmmstõktuõjju di saaʹmi äʹrbbvuõđlaž teâđ lokku välddmõõžž pirrõõzz da mäddâânnmõõžž kuõskki tuʹmmstõktuâjast. Lââʹssen škooultõõzzâst saǥstõʹlleš raajõõzzlaž čårstummuž očndõõttâm-maallin da ǩiččleš uʹvdded vuässõõđjid fiʹttõõzz da tuâjjneävvaid čårstummuž vuâsttsiʹžže tuõjju jiijjâs toiʹmmjempirrõõzzin.

– Tät lij pilotthaʹŋǩǩõs, koon vuâđald vueiʹttep ärvvtõõllâd vaʹstteei škooultõõzzi taarb juätkast. Škooultõs lij õhtt kuånstt viikkâd ooudâs saaʹmi vuõiggâdvuõđi teâuddjummuž vueʹjjest, tuâtt vuõiggâdvuõttministeria demokratia- da õõlmâsvuõiggâdvuõttjuâkkaz jååʹđteeʹjj Johanna Suurpää.

Tobdstõõđ rasiism vuâsttsa da pueʹrr narodkõskkvuõđi tåimmamprograʹmme tääiʹben.

Lââʹssteâđ: 

Laura Olsén-Ljetoff
Jieʹllemvueʹǩǩpiisar
+358 40 617 5113
laura.olsen-ljetoff@samediggi.fi

Sääʹmteʹǧǧ eʹtǩǩad sääʹmǩiõllsaž da kulttuurmeâldlaž kääzzkõõzzi čõõđviikkâmprograamm valmštõõllmõõžž

Sääʹmteʹǧǧ cieʹlǩi Lappi pueʹrrvââjjamvuuʹd strategiahämmsest. Sääʹmteʹǧǧ eʹtǩǩad, što sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi čõõđviikkâmprograamm õhtteʹčeš pieʹǩǩen strategia.

Sääʹmteʹǧǧ põhtt ciâlklmest ouʹdde huõl tõʹst, što jeät eʹtǩǩuum pueʹrrvââjjamvuuʹd strategiahämmsest puuʹt nokk puârast ouʹdde pueʹrrvââjjamvuuʹd strateeglaž täävtõõzzid kõskkvuõđâst sääʹmnarooʹde. Hämmsest jiâ ni še puäʹđ ouʹdde jeeʹres pueʹrrvââjjamvuuʹd lääʹjjmeâldlaž vasttõõzz, mâta jeäʹrbi mieʹldd õõlǥtõõzz kõskkvuõđâst saaʹmi ǩiõlʼlaž vuõiggâdvuõđid leʹbe tõt, mäʹhtt pueʹrrvââjjamvuʹvdd äigg tõid strateeglânji viikkâd čõõđ.

Sääʹmteeʹǧǧ miõlâst strategiast leʹčči õlggâm čiõlǥben puʹhtted ouʹdde strateeglaž täävtõõzz da tååim, kook liʹnjjee pueʹrrvââjjamvuuʹd vuäinlmõõžžid saaʹmid kuõskki kõõččmõõžžin.

Ǩiõllʼlaž vuõiggâdvuõđi teâuddjummuš pueʹrrvââjjamvuuʹd kääzzkõõzzi jäʹrjstummšest da puuʹtʼtummšest 

Lappi pueʹrrvââjjamvuuʹd strategiast âlgg väʹldded lokku ǩiõllʼlaž vuõiggâdvuõđi teâuddjummuš pueʹrrvââjjamvuuʹd kääzzkõõzzi jäʹrjstummšest da puuʹtʼtummšest. Sääʹmteʹǧǧ eʹtǩǩad tõn diõtt strategia tääʹrǩab, õllʼjab tääʹzz linjjõõzz tõʹst, mäʹhtt pueʹrrvââjjamvuʹvdd äigg tuõrvvâd kääzzkõõzzid saaʹmid, väʹldded lokku sääʹmnarod strategiast da viikkâd ooudâs saaʹmid kuõskki kääzzkõõzzid.

Tõn diõtt Sääʹmteʹǧǧ eʹtǩǩad, što strategiaaʹje lââʹzztet näkam ciâlk: 

Saaʹmi lääʹjjšiõtlvaž sââʹjj, kulttuurjiõččvaaldšem, ǩiõlʼlaž da kulttuursaž vuõiggâdvuõđ da sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi vuäǯǯamvuõđ tuõrvvmõš vääʹldet ääʹššmeâldlânji lokku vaaldšmest, kääzzkõõzzi jäʹrjstummšest da puuʹtʼtummšest.

Sääʹmǩiõllsaž da kulttuurmeâldlaž kääzzkõõzzi jäʹrjstummša čõõđviikkâmplaan.

Sääʹmteʹǧǧ eʹtǩǩad, što strategia leʹčči viõkkâš da vaaikteei sääʹmǩiõllsaž da kulttuurmeâldlaž kääzzkõõzzi puuʹtʼtummuž da ooudâsviikkmõõžž beäʹlnn, õõlǥči strategiaaʹje siiʹsǩjâʹtted sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi čõõđviikkâmprogramm.

Sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi čõõđviikkâmprogramm noorrči sääʹmǩiõllsaž da kulttuurmeâldlaž kääzzkõõzzid kuõskki tååimid. Tõt toiʹmmjeʹči še strategia teâuddjummuž vuåppâmmekanismmân da staanči saaʹmid kuõskki strateeglaž täävtõõzzi čõõđ mõõnnmõõžž.

Sääʹmteʹǧǧ vuäinn, što pååđ čõõđviikkâmprogramm lij vieʹltʼtem, što pueʹrrvââjjamvuʹvdd čõnnââtt saaʹmi kääzzkõõzzi teâuddjummša da ooudâsviikkmõʹšše. Sääʹmteeʹǧǧ ǩiõččlâsttmõõžž mieʹldd saaʹmid tillʼlõõvi tååimi čõõđtummuš kuâđđai oʹdinakai tuâjjlai värra, jõs tååimin jiâ leäkku pååđpeäggtõõzz strategiast äʹššǩiiʹrjin. Eʹtǩǩõõzz mieʹldd čõõđviikkâmprogramm toiʹmmjeʹči ohjjeeinallšem äʹššǩeʹrjjen mieʹrreeʹjid da valmštõõllʼjid.

Sääʹmteʹǧǧ tuärjjad eʹtǩǩuum linjjõõzzid

Sääʹmteʹǧǧ lij tååđvaž strategiahämmaz saaʹmid kuõskki mieʹrǩǩõõzzid, håʹt-i kaiʹbbai tääʹrǩab eʹtǩǩõõzzid saaʹmid kuõskki vaiddsab täävtõõzzin. Lââʹssen Sääʹmteʹǧǧ lij tååđvaž tõõzz, što strategiast lij peäggtõs sääʹmǩiõllsaž kääzzkõõzzi ooudâsviikkâmtuâjast, sääʹmǩiõllsaž saakktummšest, linjjõõzzin kuõskeeʹl pueʹrrvââjjam da sääʹmǩiõllsaž tuâjjlažkååʹddest. Sääʹmteʹǧǧ kaʹnnat eʹtǩǩuum ǩeeʹrj ool piijjmõõžžid.

Looǥǥ Sääʹmteeʹǧǧ ciâlkâlm Lappi pueʹrrvââjjamvuuʹd strategiahämmsest

Lââʹssteâđaid:

Tuomas Aslak Juuso
Saaǥǥjååʹđteei
teʹl. 040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi

Anne Länsman-Magga
Sosiaal- da tiõrvâsvuõttpiisar
teʹl. 10 839 3 128 / 40 182 9 998
anne.lansman-magga@samediggi.fi

Anne Kirste Aikio
Sääʹm ǩiõllstaanpiisar
teʹl. 10 839 3 124 / 40 707 5 626
anne-kirste.aikio@samediggi.fi

ǨIÕČČ 1 Kåʹllmeäʹcc mättǩeʹrjj nuõrttsääʹmǩiõll veeʹres ǩiõllân

Ođđ sääʹmǩiõl mättǩeʹrjj da čõhččpââʹj tuejjǩeʹrjj lie õlmstõttum

Škooultõs- da mättmateriaalkoontâr lij õlmstâttam ođđ nuõrttsääʹmǩiõllsaž ǨIÕČČ 1  lookkâmǩeeʹrj da čõhččpââʹj tuejjǩeeʹrj. ǨIÕČČ 1 ǩeeʹrj lie jurddum vuâđđmättʼtõõzz 1. klaass nuõrttsääʹmǩiõl veeʹres ǩiõl lookkji mättʼtõʹsse.  

Ǩerjja koʹlle čõõuč- da ǩiiđ tuejjǩeeʹrj. Mättǩeʹrjj da tuejjǩeʹrjj lij šiõttõllum nuõrttsääʹmkulttuuʹre da jåårǥlõttum tâʹvvsääʹmǩiõllsaž GEA 1 -ǩiiʹrjin.  

Ǩiiʹrji ǩiõttǩeeʹrjtõõzz lij tuejjääm Oona Länsman da pirstõõzzid raajjam Nora Bäck.

Nuõrttsäämas lij mättǩeeʹrj jåårǥlâttam  Hanna-Maaria Kiprianoff da, čõhččpââʹj tuejjǩeeʹrj Karlong Chan da lay out raajjâm Anni Näkkäläjärvi. 

Ǩiiʹrjid vuäitt tiʹllʼjed Sääʹmteeʹǧǧ nettkaaupâst:

Sääʹmkulttuurkõõskõõzzi tåimm’mõš feʹrttai tuõrvvâd 

Sääʹmteʹǧǧ nuäjjââtt mättʼtõs- da kulttuurministeriaaʹje õõutverddsa da âsttjemlaaǥǥan sääʹmkulttuur ooudâsviikkmõššân. Sääʹmõhtsažkååʹdd pueʹrrvââjjmõʹšše jieʹllma vieʹltʼtem kulttuurkääzzkõõzzi tåimmʼmõõžž teäggtõs feʹrttai tuõrvvâd, što sääʹm kulttuurkääzzkõõzz leʹčče jieʹllemviõkksa da pukid vuäǯǯamnalla.

Päärnaikulttuurkõõskõs Mánnu vuässââtt sääʹmšõddmõõžži jäʹrjstummša puuʹtʼteeʹl programmsiiskõõzzid päärnaid da nuõrid. Snimldõk: Petra Magga-Vars

Sääʹmteeʹǧǧ vueʹlnn toiʹmmjeei kõõskõõzzin lij jõnn miârktõs jieʹlli sääʹmkulttuur da sääʹmõhttsažkååʹdd pueʹrrvââjjam ooudâsviikkmõõžžâst. Jieʹllikarttkõõskõs Skábma, päärnaikulttuurkõõskõs Mánnu da Sääʹm-musikk-kõõskõs liâ tuärjjääm nuʹt sääʹm kulttuuridentiteeʹtt ǥu lââʹzztam sääʹmčeäppõõzzi kuâsttjemvuõđ. Tõi tåimmʼmõõžžin lij leämmaž jõnn miârktõs jeäʹrben sääʹmpäärnaid da -nuõrid, nuʹt sääʹmvuuʹdest ǥu še tõn ååuǥbeäʹlnn.

– Jõs riʹjttjeei teäggtõõzz jeät vuäǯǯ, åårast ouddmiârkkân päärnaikulttuurkõõskõs Mánnu tåimmʼmõš vooʹps puõʹtti eeʹjj, ǥu teäggtõs riʹjttai tåʹlǩ tuâjjlai päʹlǩǩ-kuulid. Tâʹl puk fyyslaž tåimm’mõš mõttai plaaneemtuâjjan, kååʹtt ij leäkku teänab mieʹrrmeâldlaž. Leäm piâkkõõttâm, teâuddje-a sääʹmpäärnai vuõiggâdvuõđ, jõs siʹjjid jiâ leäkku ǩiõl da kulttuur meâldlaž jiijjâs tåimmʼmõõžž vuäǯǯamnalla, särnn sääʹm päärnaikulttuurkõõskõõzz kuʹǩesäiggsaž tuâjjlaž Petra Magga-Vars.

Ânnʼjõž teäggtõs ij vueiʹtlvââʹst kõõskõõzzi tiuddmeärrsaž tåimmʼmõõžž, jiâ-ka tõk pââʹst lââʹssteäggtõõzztaa taʹrjjeed kääzzkõõzzeez õõutverddsânji leʹbe ooudâsviikkâd puõʹtti tuâjas. Sääʹmteʹǧǧ nuäjjââtt-i mättʼtõs- da kulttuurministeriaaʹje, što kõõskõõzzi tåimmʼmõš tuõrvčeš še juätkast.

Duodji-akatemia jåʹttʼtummuš vääžnai

Tåimmʼmõõžžâst åårrai kõõskõõzzi lââʹssen lij vääžnai piâssâd juäʹtǩǩed še Duodji-akatemia tuâj. Jeänõõǥǥ kooʹddin ooudâsvikkum haʹŋǩǩõõzzâst lij leämmaž täävtõssân raʹvvjed sääʹmǩiõtt-tuâjai silttummuž da raajjâd ođđ tuâjjpaaiʹǩid, nuʹt Jeänõõǥǥâst ǥu veeʹzz sääʹmvuuʹdest.

– Sääʹmkulttuurkõõskõõzzi da Duodji-akatemia tååimi tuõrvvmõš lij samai vääžnai. Akatemia tuejjeem määŋg puõlvvõõǥǥ pirrõs raʹvvjeʹči še õhttsažtuâj Ruõcc da Taarr sääʹmǩiõtt-tuâj čieʹppivuiʹm, särnn Sääʹmteeʹǧǧ saaǥǥjååʹđteei Tuomas Aslak Juuso.

Akatemia jäʹrjstem kuurs jeällʼjâʹtte sääʹmkulttuur da raʹvvje ǩiõtt-tuâjjtääid serddjummuž puõlvvõõǥǥâst nobba. Ääiʹjab dååma da âʹlddpirrõõzzâst serddjam tääid kaiʹbbje ååʹn tuärjjeem diõtt aktiivlaž tuärjjeemtååimid. Sääʹmteeʹǧǧ täävtõssân lij vuäǯǯad Duodji-akatemia pieʹǩǩen Sääʹmteeʹǧǧ kulttuurkõõskõståimmʼmõõžž.

Looǥǥ Sääʹmteeʹǧǧ raukkmõš âsttjemlaaǥǥab, õõutverddsab sääʹmkulttuur ooudâsviikkmõššân.

Lââʹssteâđaid:

Tuomas Aslak Juuso
Saaǥǥjååʹđteei
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi

Petra Biret Magga-Vars
Tåimmamvuäʹpsteei
teʹl. 040 7325503
petra.magga@samediggi.fi