Sámegielaid gáiddusoahppiid mearri stuorru – Anni-Sofia Niittyvuopio bargagođii fidnokoordináhtorin

Sámegielaid gáiddusoktavuođaid geavaheaddji oahpahuspilohta njealját lohkanjahki álgá vuossárgga 16.8. Lohkanjagi 2021–2022 áigge fitnus leat oktiibuot 104 oahppi 30 gielddas iešguđet guovlluin Suomas. Anárašgiela oahppit leat oktiibuot 34, nuortalašgiela 19 ja davvisámegiela 52. Anni-Sofia Niittyvuopio lea bargagoahtán Sámedikkis fidnokoordináhtorin. Son fuolaha oktavuođain skuvllaide.

Ođđa skuvlajahki vulggii johtui Oulus borgemánu 5.-6. beivviin ordnejuvvon skuvlenbeivviiguin. Govas Anni-Sofia Niittyvuopio, Henna Aikio, Hanna Helander, Satu Pieski, Ulla Aikio-Puoskari ja Joni Saijets.

Sámegielaid gáiddusoktavuođaid geavaheaddji oahpahuspilohta njealját lohkanjahki álgá vuossárgga 16.8. Lohkanjagi 2021–2022 áigge fitnus leat oktiibuot 104 oahppi 30 gielddas iešguđet guovlluin Suomas. Anárašgiela oahppit leat oktiibuot 34, nuortalašgiela 19 ja davvisámegiela 52. Anni-Sofia Niittyvuopio lea bargagoahtán Sámedikkis fidnokoordináhtorin. Son fuolaha oktavuođain skuvllaide.

Fitnu oahpaheaddjin barget Sirkka Sanila (nuortalašgiella), Henna Aikio (anárašgiella), Joni Saijets (davvisámegiella eatnigiellan) ja Satu Pieski (davvisámegiella nubbin giellan). Satu Pieski sirdása čakčamánu álggus njealji mánotbadjái prošeaktahoavdan dan boddii go Hanna Helander lea virgefriijas.

– Dán fitnus lea vuogas bargat daningo dat lea šaddan buorre bargosearvvuš beroškeahttá das, ahte mii orrut guhkkin eret nuppiideamet, dadjet oahpaheaddjit. – Oahpahus ordnejuvvo Teams-vuogádagas, gos mis lea vejolašvuohta juogadit sihke fuolaid ja máhtuid min virtuála oahpaheailanjas.

Sirkka Sanila oahpaha Stockholmmas, Joni Saijets johttisápmelačča láhkai juogo ruovttus dahje doppe, gosa lea johtán, Henna Aikio ja Satu Pieski Oulus. Oahpaheaddjiid ja prošeaktabargiid ođđa lohkanjahki álggahuvvui oktasaš plánenbeivviiguin Oulus borgemánu álggus.

Ovttasbarggus Lappi universitehta ADVOST-prošeavttain barggu vuolde lea gáiddusoahpahusa giehtagirji. Deanuleagis sámástit -fitnuin válmmaštallojuvvojit oahpahusvideot guollebivddus ja fitnu bokte ožžot maid gielalaš rávvema sihke mánáid fuolaheaddjiide ja virgeolbmuide.

Oahpaheaddjit vurdet juo deaivat oahppiid. – Oahppiid motivašuvdna ja mokta leat vuohttimis maiddái šearpma bokte. Lea duođai fiinnis oaidnit man láhkai oahppit skuvllain miehtá Suoma ovttasbarget iežaset gáiddusjoavkkuin ja leat čatnasan giela oahppamii, dadjá oahpaheaddji Henna Aikio.

Lassedieđut:

Hanna Helander, hanna.helander@edu.utsjoki.fi

Anni-Sofia Niittyvuopio, anni-sofia.niittyvuopio@samediggi.fi

Satu Pieski, satu.pieski@edu.utsjoki.fi

https://www.saamenetaopetus.com/

https://www.samediggi.fi/doaibma/skuvlen-ja-oahppamateriala/?lang=dav

Sámedikki ságajođiheaddji deaivvadii oaiveministtar Sanna Mariniin

Sámedikki ságajođiheaddji Tuomas Aslak Juuso ja su delegašuvdna deaivvadedje oaiveministtar Sanna Mariniin duorastaga 12.8.2021 Säätytalos Helssegis. 

Govva: Jussi Toivanen | stáhtaráđi kansliija

Sámediggi ja oaiveministtar Sanna Marin deaivvadeigga vuosttas háve dán válgabajis. Deaivvadeamis ságastallui ee. sámediggelága ođasmahttimis, duohtavuođa- ja soabadanproseassa ovdáneamis ja maiddái Sámedikki ekonomalaš dilis. 

”Lea duođaige dehálaš, ahte Suoma oaiveministtar ja Sámedikki ságajođiheaddji deaivvadeigga, vuoi Suomas ássi guovtte álbmoga, sámiid ja suopmelaččaid gaskavuođat buorránit ja mannet ovddos guvlui”, gávnnaha ságajođiheaddji Tuomas Aslak Juuso.  

Lassidieđut: 

Tuomas Aslak Juuso 
Ságajođiheaddji 
040 687 3394 
tuomas.juuso@samediggi.fi  

Ođđa Gávpotfearán-mobiilaspeallu oahpaha gávpot- ja dovdosániid golmma sámegillii

Ohcejoga gieldda ja Sámedikki oktasaš sámegielaid gáiddusoahpahusa pilohttaprošeakta lea almmustahttán ođđa sámegielat Gávpotfearán-mobiilaspealu. Speallu lea ráhkaduvvon davvi-, anáraš- ja nuortalašgillii.  

Gávpotfearán lea 6–8-jahkásaččaide oaivvilduvvon giellalávgunspeallu, mas spealli beassá iešguđegelágan fearániid bokte oahppat gávpot- ja dovdosániid iešguđet gávpotbirrasis. Spealli ii dárbbaš máhttit lohkat ja čállit, vai sáhttá speallagoahtit.

Mobiilaspealu ulbmilin lea doarjut áitatvuloš sámegielaid geavaheami ja oahppama mánáid astoáiggis. Spealu leat plánen gáiddusoahpahusprošeavtta bargit ja dan oahpaheaddjit. Davvisámegiela oahpaheaddji Satu Pieski lea duđavaš loahppabohtosii. – Spealu gávpotbirrasat hohkáhit mielde, ja spealli oahppá árgabeaisániid, mat iešguđet birrasii laktásit. Mađi eanet spealli oahppá sániid, de dađi guhkkelebbui speallu ovdána, Pieski muitala.

Prošeaktahoavda Hanna Helander sávvá, ahte nu máŋgasat go vejolaš luđejit spealu mánáideaset, daningo dálá áigge mánát ohppet giela álkimusat spealuid bokte.  – Min mihttomearrin lea leamašan dat, ahte spealli vásiha lihkostuvvama dovdduid ja oahppá giela iešalddes, Helander muitala.

Gávpotfearán-mobiilaspealu sáhttá luđet Google Play -gávppis ja AppStores. Spealu davvisámegielat jietnan lea Juulienna Näkkäläjärvi, anárašgielat fas Satu Aikio ja nuortalašgielat Sisko Hilkka Fofonoff. Spealu lea ráhkadan oululaš LudoCraft Oy.

Android Play Store: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.LudoCraft.Gavpotfearan
iOS : https://testflight.apple.com/join/VlOY5hPi

Lassedieđut:

Satu-Marjut Pieski, satu.pieski@edu.utsjoki.fi, 040 546 6514

Hanna Helander, hanna.helander@edu.utsjoki.fi, 040 701 2094

Anni-Sofia Niittyvuopio, anni-sofia.niittyvuopio@samediggi.fi, 040 584 3098

Ijahis idja-festivála lágiduvvo boahtte vahkuloahpas Anáris

Ijahis idja-festivála lágiduvvo Anáris boahtte lávvardaga 14.8.2021. Festivála ordnejuvvo dán jagi ovttabeaivásažžan.

Festivála áigge lávddi ala gorgŋejit ee. Jon Henrik Fjällgren, Ulla Pirttijärvi & Ulda ja Ailu x Amoc. Juo árbevierrun šaddan njoarostangilvu lea prográmmas maiddái dán jagi. Lassin lobis leat nuoraidkonsearta, pop-up – bargobájit ja festivála oktavuođas lágiduvvon duodjemárkanat.

Festivála lágiduvvo koronadorvvolašvuođaávžžuhusaid mielde. Festiválabáiki lea viiddis ja dorvogaskkaid doallan lea vejolaš. Maiddái wc-kapasitehta lea lasihuvvon dán jahkái. Festivála lágideaddjit bivdet, ahte olbmot bohtet dearvvasin dáhpáhussii ja čuvvot koronadorvvolašvuođarávvagiid gaskkaid doallamis ja hygieniijas. Maiddái sávaldahkan lea, ahte olbmot geavahivčče millosabbot báŋkogoartamáksima go válmmaš ruđa festiválabáikkis.

Festivála striimejuvvo máilmmiviidosaččat nuba dáhpáhusa dovdamušaide beassá fárrui maiddái ruovttustis. Livestream gávdno čujuhusas www.sajos.fi/live.

Festivála prográmma ja lassidieđut čujuhusas www.ijahisidja.fi.

Bileahtaid vuovdin čujuhusas www.lippu.fi.

Ijahis ija lágidit ovttas Anára Sámisearvi ry, Sámediggi, Sámekulturguovddáš Sajos, Kafea Čaiju, Sámi oahpahusguovddáš ja Anára gielda.

Lassidieđut:

Buvttadeaddji
Oula Guttorm
oula.guttorm(at)samediggi.fi
+358 40 667 4545

Govva: Ijahis Idja 2019, Ville Fofonoff

Buori riikkaidgaskasaš máilmmi eamiálbmogiid beaivvi

ON:id riikkaidgaskasaš máilmmi eamiálbmogiid beaivi dollojuvvo jahkásaččat borgemánu 9 beaivve. Beaivvi dárkkuhussan lea lávdadit ja lasihit diđolašvuođa eamiálbmogiid guoski gažaldagain sihke bajidit ovdan eamiálbmogiid vuoigatvuođaid suodjaleami ja ovddideami mearkkašumi. Jagi 2021 temá lea Eat guođe geange fárus: eamiálbmogat ja gáibádus ođđa sosiálalaš soahpamušas (Leaving no one behind: Indigenous peoples and the call for a new social contract).

Sámit leat okta máilmmi eamiálbmogiin ja ellet guovllus, mii lea dál juhkkon njealji sierra riikka viidodahkii. Sámediggi lea iežas lágain vuođđuduvvon sámiid iešráđđenorgána, man deháleamos bargun lea ollašuhttit sámiid kulturiešráđđema ja sihkkarastit sámi eamiálbmotkultuvrra seailuma ja ovddideami. Sámediggi bargá jotkkolaččat sámiid áššiid ja vuoigatvuođaid ovddideami várás nu álbmotlaš go riikkaidgaskasašge dásis.

Sámiid olmmošvuoigatvuođaid ovddideapmi oppalašvuohtan buot dásiin ja eamiálbmotvuoigatvuođaid julggaštusa ollašuhttin Suomas lea okta dain Sámedikki válgabaji 2020-2023 váldoulbmiliin. -Okta konkrehtalaš ovdamearka sámiid olmmošvuoigatvuođaid ollašuvvama ovddideaddji doaimmain Suomas livčče sámediggelága nuppástusa ovddos guvlui doalvun, gávnnaha ságajođiheaddji Tuomas Aslak Juuso.

ON:id julggaštus eamiálbmogiid vuoigatvuođain lea dohkkehuvvon 13.9.2007 ON:id dievasčoahkkima julgacealkagiin. Suopma lea dohkkehan julggaštusa eavttuheamet ja čatnasan dan ollašuhttimii. Julggaštusa guovddáš artiklat gusket eamiálbmogiid iešmearridanvuoigatvuođa, vuoigatvuođa iežas gillii ja kultuvrii, stáhtaid vásttu eamiálbmotkultuvrraid sihkkarastimis sihke eamiálbmogiid vuoigatvuođa luondduriggodagaide. Julggaštus maiddái gieldá eamiálbmogiid buotlágan suddadanfiggamušaid.

Stáhtaid čatnaseapmi ON:id eamiálbmotjulggaštussii ja dan ollašuhttimii nannejuvvui 22.-23.9.2014 dollon eamiálbmogiid máilmmikonfereanssa loahppaáššegirjjis, mii lea dohkkehuvvon maiddái ON:id dievasčoahkkima julgacealkkan.

Loahppaáššebáhpáris Suopma lea čatnasan ”oktasašbarggus eamiálbmogiiguin daid iežas ovddastanorgánaid bokte figgamuššan ovddidit ja ollašuhttit dárbbu mielde álbmotlaš doaibmaplánaid, strategiijaid dahje eará doaimmaid julggaštusa ulbmiliid juksama várás” (A/RES/69/2, operative para. 8).

– Sávan, ahte Suomas ovddidišgohtet ON:id eamiálbmotjulggaštusa ollašuhtti doaibmaplána ráhkadeami ja dan ollašuhttima nu jođánit go vejolaš, dadjá Juuso.

Loga ON:id julggaštusa eamiálbmogiid vuoigatvuođain

Temábeaivve ruoktosiidu (un.org)

Lassedieđut:

Tuomas Aslak Juuso
Ságajođiheaddji
040 687 3394
tuomas.juuso@samediggi.fi

Sámediggi sávvá buori Sápmi Pride!

5.-8.8.2021 Ohcejogas ávvudit Sápmi Pride. Sápmi Pride -ráidu lágiduvvo lávvardaga 7.8. ja Sámedikki ovddasteaddjin ráidui oassálastá nuoraidráđi ságadoalli Anni-Sofia Niittyvuopio.

Sámedikki doaibmaprográmmas 2020–2023 oktan Sámedikki doaimmaid árvun leat bajiduvvon sápmelaš dásseárvu ja ovttaveardásašvuohta. Lassin Sámediggi viggá doaimmainis sápmelaččaid olmmošvuoigatvuođaid ovddideapmái oppalašvuohta buot dásiin ja juohke politihka suorggis.

– Sámediggi oaidná olmmošvuoigatvuođaid sihke dásseárvvu ja ovttaveardásašvuođa ovddideami dehálažžan ja bargá daid ovdii sihke sápmelaš ja suopmelaš servvodagas, lohká Sámedikki II várreságadoalli Leo Aikio.

Sápmi Pride lágiduvvui 2017 Anáris. Govva: Ville-Riiko Fofonoff

Loga lasi dáhpáhusa birra.

Lassedieđut:

Leo Aikio
Sámedikki II várreságadoalli
040 621 6505
leo.aikio(at)samediggi.fi